Şaban Ayı Ne Zaman? Şaban Orucu ve Bu Ayın Fazileti

Şaban ayı nedir?

Şâban, hicrî takvimin sekizinci ayıdır ve Recep ile Ramazan arasında yer alır; üç ayların ikincisidir. Adı, "dağılmak" anlamına gelen şa'b kökünden gelir. Hz. Peygamber Ramazan dışında en çok nâfile orucu bu ayda tutmuştur. Ayın 15. gecesi Berat Kandili olarak anılır ve ay, Ramazan'a hazırlık dönemi sayılır.

Adı ve takvimdeki yeri

TDV İslâm Ansiklopedisi'nin ŞÂBAN maddesine göre ayın adı "dağılmak, ayrılmak" anlamındaki şa'b kökünden gelir. Madde, Hz. Peygamber'in bu ayın çoğunu oruçlu geçirdiğini ve bu ayda amellerin Allah'a arz edildiğini bildirdiğini kaydeder (TDV İslâm Ansiklopedisi, Şâban (yeni sekmede açılır)). Ramazan orucunun farz kılınması da hicretin ikinci yılında (624) Şâban ayındadır.

Şâban, Recep ve Ramazan'la birlikte üç aylar olarak anılır. Üç ayların başlangıcı ve genel takvimi Üç aylar ne zaman başlıyor rehberinde, ayın 15. gecesi olan Berat Kandili ise Berat Kandili ne zaman rehberinde ayrıntılı anlatılır. Bu yazı Şâban ayının kendisine, Şâban orucuna ve Ramazan'a hazırlığa odaklanır.

Şaban ayı ne zaman? 2026, 2027 ve 2028 tarihleri

Diyanet'in dinî günler listesine göre 2026'nın Şâban ayı 20 Ocak 2026 Salı günü başlamış, 18 Şubat 2026 Çarşamba günü sona ermişti. Sıradaki Şâban 1448 ayı 9 Ocak 2027 Cumartesi günü başlar ve 7 Şubat 2027 Pazar günü biter; ertesi gün Ramazan başlar.

"Şaban ayı ne zaman 2026" diye arayanlar için önemli bir ayrıntı vardır: Hicrî aylar her yıl milâdî takvimde yaklaşık on bir gün öne kaydığından 2026 yılının Şâban ayı Ocak ve Şubat aylarında geride kalmıştır. 2026'nın son günlerinde başlayan üç aylar dönemine ait Şâban ise Ocak 2027'ye denk gelir. Tarihler Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî günler listelerinden alınmıştır (Diyanet 2027 dinî günler listesi (yeni sekmede açılır)).

Şâban'dan önce gelen Recep ayının başlangıcı Üç aylar ne zaman başlıyor rehberinde, Ramazan'ın başlangıcı ve Ramazan Bayramı ise Ramazan ne zaman başlıyor rehberinde verilir. Yılın bütün dinî günleri Dinî Günler Takvimi sayfasında bir aradadır (Diyanet 2026 dinî günler listesi (yeni sekmede açılır)).

Şaban orucu nasıl tutulur, hükmü nedir?

Diyanet İlmihali'ne göre Şâban orucu müstehaptır. Hz. Peygamber Ramazan dışında en çok nâfile orucu bu ayda tutmuştur. Din İşleri Yüksek Kurulu ise Hz. Peygamber'in Ramazan dışında hiçbir ayın tamamını oruçlu geçirmediğini belirtir; bu yüzden ayın tamamını aralıksız oruçla geçirmek yerine güç yettiğince nâfile oruç tutulur.

Diyanet İlmihali'nin nâfile oruçlar başlığında "Şâban orucu" ayrı bir madde olarak yer alır ve müstehap sayılır. İlmihal, Hz. Âişe'den gelen rivayetlere dayanarak Hz. Peygamber'in en çok orucu Şâban'da tuttuğunu, bazı rivayetlerde ayın tamamını oruçla geçirdiğinin de anlatıldığını aktarır (Diyanet İlmihali I, nâfile oruçlar (yeni sekmede açılır)).

Din İşleri Yüksek Kurulu ise üç aylarla ilgili cevabında Hz. Peygamber'in Receb ve Şâban'da diğer aylara göre daha çok nâfile oruç tuttuğunu, ancak Ramazan dışında hiçbir ayın tamamını oruçlu geçirmediğini belirtir (Buhârî, Savm, 52-53 [1969-1973]; Müslim, Sıyâm, 173-179 [1156-1157]). Kurul'a göre bu ayların aralıksız oruçla geçirilmesinin dinî dayanağı yoktur; kişi sağlığı ve gücü yettikçe dilediği kadar nâfile oruç tutabilir (Din İşleri Yüksek Kurulu, üç aylarda oruç (yeni sekmede açılır)). Hadislerle İslâm da Hz. Âişe'nin, Hz. Peygamber'in Ramazan dışında hiçbir ayı tamamen oruçlu geçirmediğini bildiren rivayetini aktarır (Nesâî, Sıyâm, 35 [2184]).

Şâban ayında oruç türleri

Hadislerle İslâm, Hz. Peygamber'in Şâban'ın son günlerini Ramazan'a birleştirdiğine dair rivayeti de aktarır (İbn Mâce, Sıyâm, 4 [1649]) ve bu ayların tamamını oruçlu geçirmek yerine belirli günlerde oruç tutarak Ramazan'a hazırlanmanın esas alınması gerektiğini vurgular (Hadislerle İslâm, cilt 2, s. 271 (yeni sekmede açılır)). Bu rivayet, Hz. Peygamber'in düzenli tuttuğu oruçların devamı olarak anlaşılır; bir sonraki bölümde Ramazan'dan hemen önceki günlerle ilgili hükümler ayrıca açıklanır.

Şaban'ın ikinci yarısında ve Ramazan'dan önce oruç tutulur mu?

Diyanet İlmihali'ne göre mûtat oruç dışında Şâban'ın ikinci yarısında oruç tutmak bazı âlimlerce mekruh, Şâfiî mezhebine göre haramdır. Kurul'a göre Ramazan'ı karşılama niyetiyle oruç tutmanın dayanağı yoktur; ihtiyaten şek gününde oruç mekruhtur, bu niyet olmadan alışkanlıkla tutulan oruçta sakınca yoktur.

TDV İslâm Ansiklopedisi'nin ŞÂBAN maddesi, Ramazan'a güçlü girmek için ayın ikinci yarısında orucun azaltılmasının tavsiye edildiğini, bazı Şâfiî eserlerinde ise bu günlerde oruç tutmanın haram sayıldığını kaydeder. Diyanet İlmihali de aynı ayrımı yapar: Mûtat oruç, yani kişinin alışkanlık hâline getirdiği pazartesi-perşembe gibi düzenli oruçlar dışında, ayın ikinci yarısında oruç tutmak bazı âlimlerce mekruh, Şâfiî mezhebine göre haram görülür.

Din İşleri Yüksek Kurulu'nun Fetvalar kitabındaki "Ramazan'ı karşılamak için oruç tutulur mu?" sorusunun cevabına göre Ramazan'ı karşılama niyetiyle oruç tutmanın dinî bir dayanağı yoktur. Ramazan'ın başlayıp başlamadığından şüphe edilen gün (şek günü) ihtiyaten oruç tutmak mekruhtur; böyle bir niyet taşımadan, örneğin alışkanlık olarak tutulan nâfile orucun o güne denk gelmesinde ise sakınca yoktur (Buhârî, Savm, 14; Müslim, Sıyâm, 21) (Din İşleri Yüksek Kurulu, Fetvalar 2018 (yeni sekmede açılır)).

Şaban ayının fazileti nedir?

Diyanet İlmihali'nin aktardığı Üsâme b. Zeyd rivayetine göre Şâban, Recep ile Ramazan arasında insanların faziletinden habersiz kaldığı değerli bir aydır ve bu ayda ameller Allah'a yükseltilir. Hz. Peygamber, salih amellerinin bu ayda Allah'ın huzuruna yükseltilmesinden haz duyduğunu bildirmiştir.

Diyanet İlmihali, Üsâme b. Zeyd'in nakline göre Hz. Peygamber'in en çok nâfile orucu Şâban ayında tuttuğunu, bunun hikmeti sorulunca şöyle cevap verdiğini aktarır: "Ey Üsâme, şâban ayı, recep ile ramazan arasında değerli bir aydır. Halk bunun faziletinden habersizdir. Şâban ayında işlenen ameller âlemlerin Rabbi olan Cenâb-ı Allah'ın huzuruna yükseltilir. Ben de sâlih amellerimin bu ay içinde Cenâb-ı Hakk'ın huzuruna yükseltilmesinden haz duyarım" (Tirmizî, Şemâil, 50-51) (Diyanet İlmihali I, mübarek aylar (yeni sekmede açılır)). Hadislerle İslâm aynı rivayeti Nesâî künyesiyle verir (Nesâî, Sıyâm, 70 [2359]).

Ayın 15. gecesi olan Berat gecesiyle ilgili rivayetler Tirmizî ve İbn Mâce'de geçer; TDV İslâm Ansiklopedisi'nin BERAT GECESİ maddesi bu rivayetlerin senedinin zayıf olduğunu, Nevevî ve Ali el-Kārî gibi âlimlerin bu geceye özel belirli bir namaz ihdas edilmesini bid'at saydığını kaydeder (TDV İslâm Ansiklopedisi, Berat Gecesi (yeni sekmede açılır)). Kurul ise Hz. Peygamber'in mübarek gün ve geceleri değerlendirmeyi tavsiye ettiğini, ancak bunlara özel bir namaz şeklinden söz etmediğini belirtir. Bu iki tespit birlikte okunduğunda, Berat gecesini dua, tövbe, Kur'an ve nâfile ibadetle değerlendirmek ile geceye özgü sabit kalıplar arasında ayrım yapmak gerektiği anlaşılır.

Kurul'un aktardığı dua, Recep ve Şâban'ı birlikte anar: "Allah'ım! Receb ve Şaban'ı bize mübarek kıl ve bizi Ramazan'a ulaştır." (Taberânî, el-Mu'cemü'l-evsat, 4/189 [3939]; Beyhakî, Şu'abü'l-îmân, 5/348-349 [3534]).

Şaban ayında Ramazan'a nasıl hazırlanılır?

Şâban ayı, Ramazan'a bedenen ve gönülden hazırlanma dönemi olarak görülür. Ayın ilk yarısında nâfile oruç, Berat gecesinde dua ve tövbe, Kur'an okumaya alışmak ve Ramazan'da yerine getirilecek fitre gibi malî yükümlülükleri öğrenmek bu hazırlığın parçasıdır.

Kurul'un mübarek gün ve gecelerle ilgili cevaplarında öne çıkan ilke, ibadetin yıl boyunca düzenli sürdürülmesidir (Din İşleri Yüksek Kurulu, mübarek gün ve geceler (yeni sekmede açılır)). Şâban bu düzene Ramazan'dan önce geri dönmek için uygun bir zamandır. Aşağıdaki liste, kaynaklarda önerilen ibadetleri Ramazan hazırlığıyla birlikte bir araya getirir.

Kurul, mübarek geceleri değerlendirme yolları olarak tövbe etmeyi, dua etmeyi, Kur'an okuyup anlamaya çalışmayı ve kaza ya da nâfile namaz kılmayı sayar; kandil gecesini takip eden günde oruç tutmayı da müstehap görür (Din İşleri Yüksek Kurulu, kandil gecelerinde ibadet (yeni sekmede açılır)). Bu öneriler Berat gecesi için olduğu kadar Şâban'ın diğer günleri için de yol göstericidir; çünkü amaç, belirli bir geceye sıkışan bir ibadet yerine Ramazan'a uzanan düzenli bir kulluk alışkanlığı kazanmaktır.

• Nâfile oruç: Ayın ilk yarısında güç yettiğince nâfile oruç tutmak; ikinci yarıdaki görüşleri gözetmek.

• Berat gecesi: Dua, tövbe, Kur'an okuma ve kaza ya da nâfile namazla değerlendirmek.

• Kur'an: Ramazan'da sürdürmek üzere günlük Kur'an okuma ve meal okuma alışkanlığı edinmek.

• Fitre: Ramazan'da verilecek fitrenin kimlere vacip olduğunu ve miktarını kaynaklı rehberlerden öğrenmek.

• Zekât: Zekâtını Ramazan'da vermek isteyenler için zekât yılının ve nisabın hesabını gözden geçirmek.

Ramazan'da yerine getirilen malî ibadetler için Fitre nedir ve Zekât ne zaman verilir rehberleri incelenebilir. Zekâtın Ramazan ayına bağlı bir ibadet olmadığı ve ne zaman verileceği bu rehberlerde kaynaklarıyla anlatılır; KurbanKestir zekât ya da fitre toplamaz, bu bölüm yalnız bilgi amaçlıdır.

Şaban ayı özeti ve 2027 takvimi

Şâban 1448 ayı 9 Ocak 2027 Cumartesi başlar, Berat Kandili 22 Ocak 2027 Cuma günüdür ve ay 7 Şubat 2027 Pazar günü biter. 8 Şubat 2027 Pazartesi Ramazan'ın ilk günüdür. Bu dönemde nâfile oruç, dua ve Ramazan hazırlığı öne çıkar.

• 9 Ocak 2027: 1 Şâban 1448; ayın ilk yarısında nâfile oruç planlanabilir.

• 22 Ocak 2027: Berat Kandili gecesi; dua, tövbe, Kur'an ve nâfile ibadet.

• 7 Şubat 2027: Şâban'ın son günü; Ramazan'ı karşılama niyetiyle oruç tutulmaz.

• 8 Şubat 2027: 1 Ramazan 1448; Ramazan orucu başlar.

Şâban'dan sonraki Ramazan takvimi ve bayram tarihleri için Ramazan Bayramı ne zaman rehberine bakılabilir. Kişisel durumlar için Diyanet'in 190 Alo Fetva hattına danışılabilir.

Sık sorulan sorular

Diğer sorular için Sık Sorulan Sorular sayfasına göz atabilirsiniz.

Kaynaklar

Bu rehberdeki dini bilgiler Diyanet İşleri Başkanlığı ve Din İşleri Yüksek Kurulu yayınlarına dayanır; mezhep farkı bulunan konularda bu fark ayrıca belirtilmiştir. Kişisel durumunuza özgü sorular için güvendiğiniz bir din görevlisine danışabilirsiniz.

1. 1.

   2026 Yılı Dinî Günler Listesi (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı

2. 2.

   2027 Yılı Dinî Günler Listesi (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı

3. 3.

   2028 Dinî Günler Listesi (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı

4. 4.

   Üç ayların dindeki yeri ve bu aylarda oruç tutmanın hükmü nedir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

5. 5.

   Kandil gecelerine ait özel bir namaz veya ibadet şekli var mıdır? Mübarek geceleri nasıl değerlendirmek gerekir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

6. 6.

   Mübârek gün ve geceler ile kandillerin İslam'daki yeri nedir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

7. 7.

   Fetvalar, Din İşleri Yüksek Kurulu, 2018 (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı

8. 8.

   İlmihal I: İman ve İbadetler, “Nâfile Oruçlar” başlığı (s. 387) (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı

9. 9.

   İlmihal I: İman ve İbadetler, mübarek aylar; recep ve şâban (s. 579-580) (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı

10. 10.

    Hadislerle İslâm, cilt 2, sayfa 270, Ramazan ve Kadir Gecesi (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı, Hadislerle İslâm

11. 11.

    Hadislerle İslâm, cilt 2, sayfa 271, Receb ve Şâban ayları (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı, Hadislerle İslâm

12. 12.

    “Şâban” maddesi, M. Kâmil Yaşaroğlu (c. 38, s. 207) (yeni sekmede açılır)TDV İslâm Ansiklopedisi

13. 13.

    “Berat Gecesi” maddesi (yeni sekmede açılır)TDV İslâm Ansiklopedisi

İlgili rehberler

• 

  Dini Günler ve Kandiller14 Ekim 2026·4 dk okuma

  Berat Kandili Ne Zaman? 2026 ve 2027 Tarihleri

  Berat Kandili'nin 2026 ve 2027 tarihleri, Şaban ayı içindeki yeri ve kandil gecesinde yapılabilecek ibadetler.

  Rehberi oku: Berat Kandili Ne Zaman? 2026 ve 2027 Tarihleri
• 

  Dini Günler ve Kandiller14 Ekim 2026·3 dk okuma

  Üç Aylar Ne Zaman Başlıyor? Recep, Şaban, Ramazan Takvimi

  Üç ayların (Recep, Şaban, Ramazan) 2026-2027 başlangıç tarihleri, hangi kandillerin bu dönemde yer aldığı ve dinî gündeki yeri.

  Rehberi oku: Üç Aylar Ne Zaman Başlıyor? Recep, Şaban, Ramazan Takvimi
• 

  Fitre (Fıtır Sadakası)13 Ekim 2026·3 dk okuma

  2027 Ramazan Ne Zaman Başlıyor? Kaç Gün Sürer?

  2027 Ramazan ayının başlangıç tarihi, kaç gün sürdüğü ve 2028 Ramazan tarihi.

  Rehberi oku: 2027 Ramazan Ne Zaman Başlıyor? Kaç Gün Sürer?
• 

  Dini Günler ve Kandiller14 Ekim 2026·3 dk okuma

  2026 ve 2027 Dinî Günler ve Kandil Tarihleri

  Regaip, Berat, Mevlid, Miraç kandilleri, Aşure Günü ve üç ayların 2026-2027 Diyanet tarihleri tek sayfada.

  Rehberi oku: 2026 ve 2027 Dinî Günler ve Kandil Tarihleri