Kısaca
Ayetler: Sadaka ve infak ayetlerinin çoğu Bakara 261-274 arasında art arda gelir; zekâtın harcama yerleri Tevbe 60’tadır.
Kısa hadis: “Her iyilik/güzel iş bir sadakadır.” (Buhârî, Edeb, 33)
Kapsam: Hadislerde güler yüz, yol göstermek, aileye harcamak ve iki kişinin arasını düzeltmek de sadaka sayılır.
Derece: Buhârî ve Müslim’deki rivayetler sahih kabul edilir; Tirmizî rivayetlerinde Tirmizî’nin kendi değerlendirmesi (hasen, hasen garîb) ayrıca belirtilir.
Sınır: Ayet ve hadisler belirli bir yardıma sağlık, ömür veya servet garantisi bağlamaz; manevî mükâfat ve ahlâk anlatılır.
Sadaka ile ilgili ayet ve hadisler nedir?
Sadaka ile ilgili ayet ve hadisler, Allah rızası için yapılan gönüllü yardımı teşvik eden, nasıl verileceğini ve kime öncelik tanınacağını anlatan Kur’an ayetleri ile Hz. Peygamber’in sözleridir. Ayetler infakın mükâfatını ve edebini, hadisler ise sadakanın para dışındaki iyilikleri de kapsayan geniş anlamını öne çıkarır.
Sadaka kelimesinin Kur’an’daki yeri
Sadaka, sözlükte doğruluk ve samimiyet anlamındaki sıdk kökünden gelir; terim olarak Allah’ın hoşnutluğu için ihtiyaç sahiplerine yapılan gönüllü veya dinen zorunlu maddî yardımı anlatır. (TDV İslâm Ansiklopedisi, Sadaka maddesi) TDV’nin sadaka maddesine (yeni sekmede açılır) göre kelime Kur’an’da beş yerde tekil, sekiz yerde çoğul olarak geçer; sadaka verenleri öven üç ayet de vardır. Bu yüzden “sadaka ayetleri” denince tek bir ayet değil, farklı surelere dağılmış bir grup ayet kastedilir.
Aynı maddede fakihlerin “sadaka” kelimesini beş anlamda kullandığı aktarılır: zekât, fitre, adak sebebiyle yapılan tasadduk, fidye ve kefaret kapsamındaki ödemeler ve gönüllü sadaka (tatavvu). Mutlak kullanıldığında öncelikle gönüllü yardım anlaşılır. Bu ayrım ayetleri okurken önemlidir; çünkü Tevbe 60’taki “sadakalar” zekât gelirlerini anlatır. Kavramın genel tanımı için sadaka nedir rehberine bakabilirsiniz.
Hadislerde sadakanın genişleyen anlamı
Hadislerde sadaka yalnız para vermekle sınırlı tutulmaz. Diyanet’in Hadislerle İslâm eserinde, imkânı olmayanların emek, yardım, iyiliği tavsiye ve kötülükten uzak durma yoluyla sadaka verebileceği hadis künyesiyle anlatılır. (Diyanet İşleri Başkanlığı, Hadislerle İslâm, cilt 2, sayfa 487) Bu geniş anlam, sadakanın her Müslüman için ulaşılabilir bir iyilik olduğunu gösterir.
Kur’an’da sadaka ile ilgili ayetler hangileridir?
Sadaka ile ilgili ayetlerin büyük kısmı Bakara suresinin 261-274. ayetlerinde art arda gelir. Bunlara Tevbe 60 ve 103, Münâfikûn 10 ve Leyl 5-10 eklenir. Bu ayetler infakın mükâfatını, başa kakmamayı, iyi maldan vermeyi, gizli vermenin faziletini ve sadakayı ertelememeyi anlatır.
Bakara suresindeki infak ayetleri
Kur’an Yolu tefsiri, Bakara 261’den itibaren yaklaşık on dört ayette araya başka konu girmeden infak ve sadaka üzerinde durulduğunu belirtir. (Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an Yolu, Bakara 2/261 tefsiri) Bakara 261’in meali şöyledir: “Mallarını Allah yolunda harcayanların örneği, her başağında yüz tanenin bulunduğu yedi adet başak çıkaran bir tohum tanesi gibidir. Allah dilediğine katlayarak verir, Allah (zât ve sıfatlarında) sınırsızdır, her şeyi bilmektedir.” Bakara 261 tefsiri (yeni sekmede açılır) bu benzetmeyi manevî mükâfat bağlamında açıklar.
| Ayet | Konusu | Öne çıkan ifade |
|---|---|---|
| Bakara 2/261 | İnfakın kat kat mükâfatı | Yedi başak, her başakta yüz tane |
| Bakara 2/262-264 | Başa kakmamak, incitmemek | İyi bir söz, eziyet gelen sadakadan daha iyidir |
| Bakara 2/267 | Malın iyisinden vermek | Kazandıklarınızın iyilerinden verin |
| Bakara 2/271 | Açık ve gizli sadaka | Gizlerseniz bu sizin için daha da hayırlıdır |
| Bakara 2/274 | Gece-gündüz, gizli-açık harcamak | Mükâfatları Allah katındadır |
| Bakara 2/276 | Sadakanın bereketi | Sadakaları ise artırır |
| Tevbe 9/60 | Zekâtın harcama yerleri | Sadakalar (zekât gelirleri) ancak şunlar içindir |
| Tevbe 9/103 | Arındırma | Onları arındırmak ve temize çıkarmak üzere |
| Münâfikûn 63/10 | Sadakayı ertelememek | Size verdiğimiz rızıktan harcayın |
Diğer surelerdeki sadaka ayetleri
Hadislerle İslâm, Münâfikûn 10’u şu mealle aktarır: “Herhangi birinize ölüm gelip de, ‘Rabbim! Beni yakın bir süreye kadar geciktirsen de sadaka verip iyilerden olsam!’ demesinden önce size verdiğimiz rızıktan harcayın.” (Diyanet İşleri Başkanlığı, Hadislerle İslâm, cilt 2, sayfa 495) Eser bu ayeti, sadakanın ömür sonuna veya hastalık zamanına ertelenmemesi gerektiği yönünde açıklar.
Leyl suresinin 5-10. ayetleri de aynı eserde sadakanın imanla bağı için anılır: “Onun için kim (elinde bulunandan) verir, Allah’a karşı gelmekten sakınır ve en güzel sözü (kelime-i tevhidi) tasdik ederse, biz onu en kolay olana kolayca iletiriz.” (Diyanet İşleri Başkanlığı, Hadislerle İslâm, cilt 2, sayfa 488) Ayetin devamında cimrilik eden ve kendini Allah’a muhtaç görmeyen kişinin durumu anlatılır.
Sadaka ayetlerinde tekrar eden ana temalar:
- Verilenin Allah katında katlanan bir mükâfatı vardır (Bakara 261).
- Yardım başa kakılmaz ve alan kişi incitilmez (Bakara 262-264).
- Verilen mal kötüsünden değil iyisinden seçilir (Bakara 267).
- Gizli vermek daha hayırlı, açık vermek de caizdir (Bakara 271).
- Sadaka ölüm gelmeden, imkân varken verilir (Münâfikûn 10).
Sadaka ayetleri sadakanın nasıl verileceğini anlatır mı?
Evet. Bakara 262-264 başa kakmayı ve incitmeyi, 267 iyi maldan vermeyi, 271 gizli vermeyi konu edinir. Kur’an Yolu bu ayetlerden; infakın gösteriş için değil Allah rızası için yapılması, ardından incitme gelmemesi ve verilenin kötüsü değil iyisi olması gerektiği sonucunu çıkarır.
Başa kakmamak ve incitmemek
Bakara 262-263’ün meali şöyledir: “Mallarını Allah yolunda harcayan, sonra da harcadıklarının arkasından başa kakıp incitmeyenler için rablerinin katında özel karşılık vardır. Artık onlar için korku yoktur, onlar üzüntü de çekmeyeceklerdir. İyi sayılan bir söz ve bir bağışlama, arkasından eziyet gelen bir sadakadan daha iyidir. Allah zengindir, halîmdir.” Bakara 262-264 tefsiri (yeni sekmede açılır), Allah rızası için yapılan yardımın işaretini yardım edilen kişiden menfaat beklememek ve onu minnet altında tutmamak olarak açıklar.
İyi maldan ve gizlice vermek
Bakara 267: “Ey iman edenler! Kazandıklarınızın ve sizin için yerden çıkardıklarımızın iyilerinden verin. Kendinizin ancak içiniz çekmeye çekmeye alabileceğiniz âdi şeyleri hayır diye vermeye kalkışmayın.” Kur’an Yolu, bu emrin zekât için bağlayıcı, gönüllü sadaka için tavsiye niteliğinde olduğu yönünde farklı görüşler bulunduğunu aktarır. Bakara 267 tefsiri (yeni sekmede açılır) “tayyibât” kelimesinin hem “iyi” hem “helâl” anlamında anlaşılabileceğini de belirtir.
Bakara 271: “Sadakaları açık olarak verirseniz bu ne güzel! Şayet onu yoksullara verirken gizlerseniz bu sizin için daha da hayırlıdır ve sizin bir kısım günahlarınıza kefâret olur. Allah yaptıklarınızdan haberdardır.” Bakara 271 tefsiri (yeni sekmede açılır), açık vermenin caiz olduğunu, açıktan vermeyi gerektiren özel bir sebep yoksa gizli vermenin tercih edilmesini ise tefsir yazarlarının kendi kanaati olarak verir.
Niyet: Yardım insanların beğenisi için değil Allah rızası için yapılır (Bakara 264).
Dil: Verilen şey başa kakılmaz; iyi bir söz incitici bir yardımdan üstün tutulur (Bakara 263).
Mal: Kişinin kendisinin almak istemeyeceği bozuk veya değersiz şey verilmez (Bakara 267).
Biçim: Gizli vermek daha hayırlı sayılır; açık vermek de caizdir (Bakara 271).
Sadaka ile ilgili kısa hadisler nelerdir?
En çok bilinen kısa hadisler “Her Müslüman’ın sadaka vermesi gerekir”, “Her iyilik bir sadakadır”, “Yarım hurma ile bile olsa cehennemden korunun” ve “Kişinin ailesi için yaptığı harcama da sadakadır” sözleridir. Dördü de Buhârî veya Müslim’de yer alır.
Künyesi ve derecesiyle kısa hadisler
Aşağıdaki tabloda hadis metinleri Diyanet’in Hadislerle İslâm eserindeki tercümesiyle verilmiştir. Buhârî ve Müslim’in Sahîh’lerindeki rivayetler sahih kabul edilir. Tirmizî’nin rivayetlerinde Tirmizî’nin hadisin sonunda yaptığı değerlendirme (hasen, hasen garîb, sahih), aynı sayfadaki Arapça metinden aktarılmıştır. Hadislerle İslâm cilt 2, sayfa 485 (yeni sekmede açılır) bu kısa hadislerin çoğunu bir arada verir.
| Hadis (Diyanet tercümesi) | Künye | Derece notu |
|---|---|---|
| “Her Müslüman’ın sadaka vermesi gerekir.” | Müslim, Zekât, 55; Buhârî, Zekât, 30 | Sahîhayn’da |
| “Her iyilik/güzel iş bir sadakadır.” | Buhârî, Edeb, 33 | Sahîh-i Buhârî’de |
| “Yarım hurma (sadaka) ile bile olsa cehennemden korunun. Eğer bunu da bulamazsanız güzel bir sözle (korunun).” | Müslim, Zekât, 68 | Sahîh-i Müslim’de |
| “Kişinin ailesi için yaptığı harcama da sadakadır.” | Buhârî, Meğâzî, 12 | Sahîh-i Buhârî’de |
| “...Sadaka bir delildir...” | Müslim, Tahâre, 1 | Sahîh-i Müslim’de |
| “...Suyun ateşi söndürdüğü gibi, sadaka da hataları söndürür (ortadan kaldırır)...” | Tirmizî, Cum’a, 79 | Tirmizî: hasen garîb |
En faziletli sadaka sorusu
Ebû Hüreyre’nin anlattığına göre bir adam hangi sadakanın en faziletli olduğunu sorar. Hz. Peygamber şöyle cevap verir: “Sağlıklı iken ve fakirlik endişesi ve zengin olma hırsı ile hareket ederken tasaddukta bulunabilmendir. (Sadaka vermeyi) can boğaza gelip de (son nefesini yaşadığın âna kadar) erteleme...” (Buhârî, Vesâyâ, 7) Hadislerle İslâm cilt 2, sayfa 495 (yeni sekmede açılır), bu hadisi Münâfikûn 10 ile birlikte açıklar.
Kısa hadislerde öne çıkan mesajlar:
- Sadaka her Müslüman’ı ilgilendirir; yalnız zenginlere ait değildir.
- Küçük bir yardım da değerlidir; yardım edemeyen güzel söz söyler.
- Ailenin geçimi için yapılan harcama da sadaka sayılır.
- Sadaka, sağlıklı ve imkânı varken verildiğinde daha faziletlidir.
Hadislere göre parasız sadaka nasıl verilir?
Hadislerde sadaka; emek vermek, darda kalana yardım etmek, iyiliği tavsiye etmek ve kötülükten uzak durmak olarak da anlatılır. İki kişinin arasını düzeltmek, güzel söz, namaza giderken atılan adım ve yoldaki eziyet veren şeyi kaldırmak da sadaka sayılır.
Malı olmayan nasıl sadaka verir?
Hadislerle İslâm’da aktarılan bir hadiste Hz. Peygamber “Her Müslüman’ın sadaka vermesi gerekir” buyurunca sahabe malı olmayanı sorar. Cevap adım adım genişler: “Eliyle (emek verir) çalışır. Hem kendisi faydalanır, hem de sadaka verir.” Buna da gücü yetmeyen için: “İhtiyaç sahibi, darda kalmış ve mazlum kimselere yardımcı olur.” Son olarak: “Kötülükten uzak durur. Bu da bir sadakadır.” (Müslim, Zekât, 55; Buhârî, Zekât, 30) Hadislerle İslâm cilt 2, sayfa 487 (yeni sekmede açılır) bu hadisi ve benzerlerini bir arada açıklar.
Aynı sayfadaki başka bir hadis şöyledir: “Güneşin doğduğu her gün, insanın bütün eklemleri için sadaka vermesi gerekir. İki kişinin arasını düzeltmen sadakadır. Bir kimseyi kaldırarak hayvanına binmesine yardımcı olman veya eşyasını ona yüklemen sadakadır. Güzel söz de sadakadır. Namaza giderken attığın her adım sadakadır. Yoldaki rahatsızlık veren şeyleri kaldırman sadakadır.” (Müslim, Zekât, 56)
Güler yüz, yol göstermek ve ağaç dikmek
Hadislerle İslâm, Müslüman kardeşine güler yüzlü davranmanın, kovasındaki sudan onun kabına boşaltmanın (Tirmizî, Birr, 45; Tirmizî: hasen), kaybolan birine yolu tarif etmenin ve iyi göremeyen birine rehberlik etmenin (Tirmizî, Birr, 36; Tirmizî: hasen garîb) sadaka olarak tanımlandığını aktarır. Dikilen ağaç veya ekinden canlıların yemesi de sadaka kapsamında sayılır. TDV’nin sadaka maddesi de selâm vermeyi, misafire ikramı ve meyvesinden başkalarının yararlanacağı ağaç dikmeyi bu örnekler arasında anar.
Hadislerde sadaka sayılan parasız iyilikler:
- Emeğiyle çalışıp kazanmak ve kazancından paylaşmak
- Darda kalmış ve mazluma yardım etmek
- İki kişinin arasını düzeltmek
- Güzel söz söylemek ve güler yüz göstermek
- Yoldaki rahatsız edici şeyi kaldırmak
- Yolunu kaybedene yol göstermek
Bu örnekler, gönüllü sadakanın kapsamının genişliğini gösterir; zekât, fitre veya kefaret gibi belirli bir borcun yerine geçtiği anlamına gelmez. Bu ayrım zekât ile sadaka farkı rehberinde ayrıntılı anlatılır. Uygulamada sadakanın nasıl verileceği ise sadaka nasıl verilir rehberinde ele alınır.
Hadislerde sadakada kime öncelik verilir?
Hadislerde önce kişinin geçindirmekle yükümlü olduğu aile, ardından ihtiyaç sahibi akrabalar öne çıkar. Hadislerle İslâm, akrabaya verilen sadakada hem sadaka hem de akrabalık bağını güçlendirme sevabı bulunduğunu Tirmizî’nin rivayetiyle aktarır.
Aile ve akraba önceliği
Hadislerle İslâm, “Kişinin ailesi için yaptığı harcama da sadakadır.” (Buhârî, Meğâzî, 12) hadisini aktardıktan sonra, aile fertleri ihtiyaç içindeyken başkalarına sadaka verilmesinin tasvip edilmediğini belirtir. Eser, sadakada ikinci olarak hısım ve akrabanın gözetileceğini, yoksula verilen sadakada bir, akrabaya verilende iki sevap bulunduğunu Tirmizî’nin rivayetine (Tirmizî, Zekât, 26; Tirmizî: hasen) dayanarak açıklar. Hadislerle İslâm cilt 2, sayfa 496 (yeni sekmede açılır)
| Öncelik | Kim | Dayanak |
|---|---|---|
| 1 | Geçindirmekle yükümlü olunan aile | Buhârî, Meğâzî, 12 |
| 2 | İhtiyaç sahibi hısım ve akraba | Tirmizî, Zekât, 26 (hasen) |
| 3 | Yoksullar, yetimler, yolda kalmışlar | Bakara 2/177 (TDV Sadaka maddesinde) |
Gizli verilen sadaka
Hadislerle İslâm, kıyamet gününde Allah’ın himayesinde olacak yedi sınıftan birinin, sağ elinin verdiği sadakayı sol eli bilmeyecek kadar gizli tutan kişi olduğunu Buhârî’nin rivayetiyle (Buhârî, Zekât, 16) aktarır. Hadislerle İslâm cilt 2, sayfa 494 (yeni sekmede açılır) bu hadisi, eski camilerdeki sadaka taşı geleneğiyle birlikte anlatır. Bu geleneğin ayrıntısı sadaka taşı rehberindedir.
Hayatta yapılan ve faydası süren iyilik için “İnsan öldüğü zaman, şu üç şey dışında amelleri kesilir: Sadaka-i câriye (faydası kesintisiz devam eden sadaka), kendisinden yararlanılan ilim ve kendisine dua eden sâlih evlât.” (Müslim, Vasiyye, 14) hadisi anılır. Hadislerle İslâm cilt 2, sayfa 489 (yeni sekmede açılır) Konunun ayrıntısı sadaka-i câriye rehberindedir.
Zekât ve sadaka ile ilgili ayetler nasıl ayrılır?
Kur’an’da “sadaka” kelimesi bazen zekâtı, bazen gönüllü yardımı anlatır. Tevbe 60 ve 103’te geçen sadaka, tefsirlerde ağırlıklı olarak zekât anlamında okunur; Bakara 261-274 arasındaki ayetler ise hem farz hem gönüllü infakı kapsayan genel bir çerçeve çizer.
Tevbe 60 ve 103
Tevbe 60’ın meali şöyledir: “Sadakalar (zekât gelirleri) ancak şunlar içindir: Yoksullar, düşkünler, sadakaların toplanmasında görevli olanlar, kalpleri kazanılacak olanlar, âzat edilecek köleler, borçlular, Allah yolunda (çalışanlar) ve yolda kalmışlar. İşte Allah’ın kesin buyruğu budur.” Tevbe 60 tefsiri (yeni sekmede açılır) bu ayette yalnız zekâtın harcama kalemlerinin sayıldığını belirtir.
Tevbe 103: “Onları arındırmak ve temize çıkarmak üzere mallarından sadaka al! Bir de onlar için dua et; çünkü senin duan onlara huzur verir.” Tevbe 103 tefsiri (yeni sekmede açılır), âlimlerin bir kısmının buradaki sadakayı günahlara kefaret olmak üzere alınan gönüllü sadaka, bir kısmının ise zekât olarak yorumladığını aktarır. Zekâtla ilgili ayetlerin tamamı zekât ayetleri rehberinde ayrıca toplanmıştır.
| Ayet | Sadaka kelimesinin anlamı | Not |
|---|---|---|
| Tevbe 9/60 | Zekât gelirleri | Harcama yerleri sayılır |
| Tevbe 9/103 | Zekât ya da gönüllü sadaka | Tefsirde iki görüş aktarılır |
| Bakara 2/271 | Zekât ve gönüllü sadaka | Gizli-açık vermenin hükmü tartışılır |
| Bakara 2/263-264 | Genel infak | Başa kakma uyarısı |
Ayetteki “sadaka”yı doğru okumak
Bir ayetteki sadakanın hangi anlamda olduğunu anlamak için:
- Ayetin bağlamına ve indiği olaya bakın.
- Kur’an Yolu gibi güvenilir bir tefsirin açıklamasını okuyun.
- Zekâtın alıcı ve miktar şartlarını gönüllü sadakaya taşımayın.
- Gönüllü sadakanın serbestliğini zekât borcuna uygulamayın.
Ayet ve hadisleri paylaşırken neye dikkat edilir?
Ayet bir meal kaynağı ve sure/ayet numarasıyla, hadis ise eser, bölüm ve numarasıyla verilir. Kaynağı belirsiz sözler hadis diye paylaşılmaz. Sadaka ayet ve hadisleri manevî mükâfat ve ahlâk anlatır; belirli bir yardıma sağlık, ömür veya servet garantisi bağlamaz.
Künye ve meal kaynağı
Sosyal medyada “sadaka ile ilgili sözler” başlığıyla paylaşılan metinlerin bir kısmı hadis değil, atasözü veya kişisel yorumdur. Bir sözü hadis olarak aktarmadan önce Diyanet’in Hadislerle İslâm gibi künyeli bir kaynakta karşılığını aramak gerekir. Ayetlerde ise mealin adı ve sure/ayet numarası verilir; bu rehberdeki mealler Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Kur’an Yolu tefsirinden ve Hadislerle İslâm’daki alıntılardan alınmıştır.
Ayet: Sure adı, ayet numarası ve meal kaynağı birlikte yazılır.
Hadis: Eser, bölüm ve numara yazılır; derecesi biliniyorsa belirtilir.
Söz: Künyesi bulunamayan söz “hadis” diye paylaşılmaz.
Anlam: Mükâfat benzetmesi kişiye özel maddî vaade çevrilmez.
Belayı def etme ve ömür sorusu
Sadakanın belayı def edip etmediği ve ömrü uzatıp uzatmadığı sorusu, Tirmizî’deki “sadaka Rabbin hoşnutsuzluğunu giderir” rivayeti ve kader-ecel tartışmasıyla birlikte ayrı bir konu olarak incelenmelidir. Bu rehber yalnız ayet ve hadisleri derler; dua ve niyet konusu için sadaka duası, kurbanla ilgili rivayetler için kurbanla ilgili hadisler rehberine bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kur’an’da sadaka kelimesi kaç yerde geçer?
TDV İslâm Ansiklopedisi’nin Sadaka maddesine göre sadaka kelimesi Kur’an’da beş yerde tekil, sekiz yerde çoğul olarak geçer; ayrıca sadaka verenleri öven üç ayet vardır.
Sadaka ayetleri en çok hangi surede bulunur?
Bakara suresinde. Kur’an Yolu tefsiri, Bakara 261’den itibaren yaklaşık on dört ayette araya başka konu girmeden infak ve sadakanın anlatıldığını belirtir.
Sadaka ile ilgili en kısa hadis hangisidir?
“Her iyilik/güzel iş bir sadakadır.” (Buhârî, Edeb, 33) hadisi en kısa ve en çok bilinen sadaka hadislerindendir.
Zekât ve sadaka aynı ayette geçer mi?
Tevbe 60’ta “sadakalar” kelimesi zekât gelirleri anlamında kullanılır. Bu nedenle bazı ayetlerde sadaka kelimesi zekâtı anlatır; anlamı bağlamdan ve tefsirden anlaşılır.
Sadaka vermek ile ilgili hadisler yalnız parayı mı anlatır?
Hayır. Hadislerde emek, darda kalana yardım, güzel söz, güler yüz, yol göstermek ve kötülükten uzak durmak da sadaka olarak anılır (Müslim, Zekât, 55-56).
Yarım hurma hadisi nerede geçer?
“Yarım hurma (sadaka) ile bile olsa cehennemden korunun. Eğer bunu da bulamazsanız güzel bir sözle (korunun).” hadisi Müslim’in Zekât bölümünde (68) yer alır.
Sadakanın gizli verilmesi ile ilgili ayet hangisidir?
Bakara 271. ayettir: açık vermenin güzel olduğu, yoksullara verirken gizlemenin ise daha hayırlı olduğu bildirilir.
Başa kakılan sadaka ile ilgili ayet var mı?
Evet. Bakara 262-264. ayetler sadakayı başa kakmayı ve alanı incitmeyi yasaklar; iyi bir sözün eziyet gelen sadakadan daha iyi olduğunu bildirir.
Hadislerde sağlıklıyken sadaka vermek neden öne çıkar?
Buhârî’nin Vesâyâ bölümündeki (7) hadiste en faziletli sadaka, kişinin sağlıklı ve mala ihtiyaç duyarken verdiği sadaka olarak anlatılır; ölüm anına ertelemek istenmez.
Akrabaya verilen sadakanın sevabı hadiste nasıl anlatılır?
Hadislerle İslâm, Tirmizî’nin rivayetine (Zekât, 26; hasen) dayanarak yoksula verilen sadakada bir, akrabaya verilende sadaka ve akrabalık bağını güçlendirme olmak üzere iki sevap bulunduğunu aktarır.
Sadaka hataları siler mi?
Tirmizî’nin rivayetinde (Cum’a, 79; Tirmizî: hasen garîb) “Suyun ateşi söndürdüğü gibi, sadaka da hataları söndürür” denir. Bakara 271 de gizli verilen sadakanın bazı günahlara kefaret olacağını bildirir.
Sadaka ile ilgili sözlerin hepsi hadis midir?
Hayır. Yaygın paylaşılan sözlerin bir kısmı atasözü veya yorumdur. Bir söz, ancak künyeli bir hadis kaynağında karşılığı varsa hadis olarak aktarılmalıdır.
Diğer sorular için Sık Sorulan Sorular sayfasına göz atabilirsiniz.
Kaynaklar
Bu rehberdeki dini bilgiler Diyanet İşleri Başkanlığı ve Din İşleri Yüksek Kurulu yayınlarına dayanır; mezhep farkı bulunan konularda bu fark ayrıca belirtilmiştir. Kişisel durumunuza özgü sorular için güvendiğiniz bir din görevlisine danışabilirsiniz.
“Sadaka” maddesi, Ali Duman (yeni sekmede açılır)TDV İslâm Ansiklopedisi
Bakara Suresi 261. Ayet Tefsiri (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Portalı
Bakara Suresi 262–264. Ayet Tefsiri (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Portalı
Bakara sûresi 267. âyetin meali ve tefsiri (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an Yolu
Bakara Suresi 271. Ayet Tefsiri (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Portalı
Tevbe sûresi 60. âyetin meali ve tefsiri (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an Yolu
Tevbe sûresi 103. âyetin meali ve tefsiri (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an Yolu
Hadislerle İslâm, cilt 2, sayfa 483, Sadaka: Sadakatin Göstergesi (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı, Hadislerle İslâm
Hadislerle İslâm, cilt 2, sayfa 485, Sadaka: Sadakatin Göstergesi (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı, Hadislerle İslâm
Hadislerle İslâm, cilt 2, sayfa 487, Sadaka: Sadakatin Göstergesi (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı, Hadislerle İslâm
Hadislerle İslâm, cilt 2, sayfa 488, Sadaka: Sadakatin Göstergesi (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı, Hadislerle İslâm
Hadislerle İslâm, cilt 2, sayfa 489, Sadaka: Sadakatin Göstergesi (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı, Hadislerle İslâm
Hadislerle İslâm, cilt 2, sayfa 490, Sadaka: Sadakatin Göstergesi (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı, Hadislerle İslâm
Hadislerle İslâm, cilt 2, sayfa 491, Sadaka: Sadakatin Göstergesi (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı, Hadislerle İslâm
Hadislerle İslâm, cilt 2, sayfa 494, Sadaka: Sadakatin Göstergesi (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı, Hadislerle İslâm
Hadislerle İslâm, cilt 2, sayfa 495, Sadaka: Sadakatin Göstergesi (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı, Hadislerle İslâm
Hadislerle İslâm, cilt 2, sayfa 496, Sadaka: Sadakatin Göstergesi (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı, Hadislerle İslâm
İlgili rehberler
Sadaka ve Hayır10 dk okuma
Sadakanın Fazileti Nedir? Ayet ve Hadislerle Açıklama
Sadakanın ayet ve hadislerdeki manevî yönü; yarım hurma, aile, iyi söz ve devam eden fayda.
Rehberi oku: Sadakanın Fazileti Nedir? Ayet ve Hadislerle AçıklamaSadaka ve Hayır10 dk okuma
Sadaka Nedir? Türleri, Hükmü ve Zekâttan Farkı
Sadakanın geniş anlamı, gönüllü yardımın hükmü, özel yükümlülükler ve parasız iyilikler.
Rehberi oku: Sadaka Nedir? Türleri, Hükmü ve Zekâttan FarkıZekât ve Öşür11 dk okuma
Zekât Ayetleri Nelerdir? Kur’an’daki Hüküm ve Anlam
Bakara ve Tevbe ayetleri, hak sahipleri ve doğrulanmış hadis açıklamaları için kaynaklı okuma rehberi.
Rehberi oku: Zekât Ayetleri Nelerdir? Kur’an’daki Hüküm ve AnlamSadaka ve Hayır11 dk okuma
Sadaka-i Câriye Nedir? Kalıcı Hayır Örnekleri
Devam eden hayrın hadis dayanağı, vakıf örneği, su ve eğitim yardımı ile özel borç ayrımı.
Rehberi oku: Sadaka-i Câriye Nedir? Kalıcı Hayır Örnekleri
Bu rehberi paylaşın:
Kurban hizmetlerinin kapsamını inceleyin
KurbanKestir yalnız vacip, adak, akika ve şükür kurbanı için vekâletle kurban talebi alır; sadaka toplamaz. Bu rehber bilgi amaçlıdır.