Yemin Kefareti Nedir? Nasıl Yerine Getirilir?

Yemin kefareti nedir?

Yemin kefareti, geçerli bir yemini bozan kişinin kaynakta belirlenmiş biçimde yerine getireceği ibadet yükümlülüğüdür. Mâide 5/89 on fakiri doyurma veya giydirme gibi malî seçenekleri; bunlara imkân bulunmadığında üç gün orucu açıklar. Her ağız alışkanlığı aynı borcu doğurmaz; yemin türü ve mezhep çerçevesi ayrıca değerlendirilir.

Önce geçerli yemin belirlenir

Bozulan yeminin kefareti yalnız söylenen bir sözden sonra duyulan pişmanlığın para karşılığı değildir. Kurul geçerli, yani mün’akide yeminin bozulmasını esas alır. Sözün içeriği, gelecekte yapılacak veya yapılmayacak bir işe ilişkin oluşu ve Allah’ın isim veya sıfatlarıyla bağlantısı önemlidir. Yemin türü öğrenilmeden her ifadeye aynı borç yazılmaz. Gerçek olay kaynakta açıklanan sınıflarla birlikte değerlendirilir.

Yemin kefareti, Kurulun açıklamasında geçerli mün’akide yeminin bozulmasıyla gereken özel yükümlülüktür. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Yemin keffâreti nasıl yerine getirilir?) Kurulun ifa cevabı (yeni sekmede açılır) malî yolları ve imkân bulunmadığında orucu birlikte açıklar. Kefaret nedir rehberi diğer türleri ayırır. Oruç kefaretiyle yemin kefareti aynı sayıda fakir veya günle anlatılmaz.

Yemin kefareti ayeti: Mâide 89 ne söyler?

Yemin kefareti Mâide suresinin 89. ayetinde açıklanır: Bilerek edilen yemin bozulursa on fakiri ailenize yedirdiğinizin ortalamasından doyurmak ya da giydirmek ya da bir köle azat etmek gerekir; bunlara imkânı olmayan üç gün oruç tutar. Ayet ayrıca kasıtsız yeminlerden sorumlu tutulmayacağını bildirir.

Diyanet İşleri Başkanlığı Kur'an-ı Kerim Portalı'nın Mâide 89 tefsir sayfasındaki mealde ayet şöyledir: "Allah sizi kasıtsız olarak yaptığınız yeminlerden ötürü sorumlu tutmaz, fakat bilerek ettiğiniz yeminlerden dolayı sizi sorumlu tutar. Bunun da kefâreti, ailenize yedirdiğinizin ortalama seviyesinden on fakire yedirmek yahut onları giydirmek ya da bir köle âzat etmektir. Buna imkânı olmayan ise üç gün oruç tutmalıdır. Yemin ettiğinizde (bozarsanız) yeminlerinizin kefâreti işte budur. Yeminlerinize bağlı kalın. Allah âyetlerini sizin için bu şekilde açıklıyor ki şükredesiniz." (el-Mâide, 5/89; Diyanet Kur'an Portalı (yeni sekmede açılır))

Yemin kefareti kime verilmez?

TDV İslâm Ansiklopedisi'nin Kefâret maddesine göre doyurulacak fakir, kefaret verenin bakmakla yükümlü olduğu kişilerden olmamalıdır (TDV Kefâret maddesi (yeni sekmede açılır)). Bu yüzden kişi yemin kefaretini kendi çocuğuna ya da geçimini sağlamakla yükümlü olduğu başka bir yakınına veremez. Bu engel bakmakla yükümlü olunan kişilere özgüdür; kardeş gibi başka bir yakına ya da öğrenciye verilip verilemeyeceği, alıcının dinen fakir olup olmadığına göre değerlendirilir. Hanefîlere göre on fakir yerine bir fakire on gün yedirmek ya da yemeğin bedelini vermek de caizdir; ölçü fıtır sadakası miktarıdır.

Lağv, gamûs ve mün’akide yeminleri nasıl ayrılır?

Kurul lağv, gamûs ve mün’akide olmak üzere üç yemin türü açıklar. Yanlışlık veya yemin kastı olmadan ağız alışkanlığıyla söylenen ifadeler, bilerek geçmiş hakkında yalan yemin ve gelecekte mümkün bir işi yapmaya ilişkin geçerli yemin aynı hüküm değildir. Hanefî ve Şâfiî ayrımı gerektiği yerde belirtilir.

Lağv yemini ve ağız alışkanlığı

Lağv yemini, Kurulun açıklamasında doğru zannedilen bir şey üzerine yanlışlıkla veya yemin kastı bulunmadan alışkanlıkla söylenen ifadeleri kapsar. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Kaç çeşit yemin vardır?) Yemin türleri cevabı (yeni sekmede açılır) bu durumda kefaret gerekmediğini belirtir. Bununla birlikte sık yemin etme alışkanlığından vazgeçmek için çalışmayı tavsiye eder. Borç doğmaması, Allah’ın adını özensiz kullanma alışkanlığını teşvik etmez.

Söylenen sözü doğru hatırlamak önemlidir. Sadece günlük konuşmada yemin sözcüğünün geçtiğini bilmek, kişinin hangi tür yeminde bulunduğunu kesinleştirmeyebilir. Yemin kastı, sözün anlamı ve gerçek olay birlikte ele alınır. Bu rehber adı bilinmeyen ifadeleri otomatik lağv veya mün’akide saymaz. Kurulun sınıflandırması öğrenilir; belirsiz ayrıntılar için kaynaksız yeni kural veya borç miktarı oluşturulmaz.

Bilerek geçmiş hakkında yalan ve geleceğe ilişkin yemin

Gamûs yemini, Kurulun açıklamasında geçmiş bir olay hakkında bilerek yalan yere yapılan yemindir. Hanefî görüşte kefaretle telafi edilemez; pişmanlık, tövbe ve varsa verilen zararın giderilmesi gerekir. Bu sonuç kişinin hiçbir sorumluluğu olmadığı anlamına gelmez. Diyanet Mâide 5/89 tefsiri ve TDV, Şâfiî mezhebinde ayrıca kefaret gerektiği görüşünü aktarır. Mezhep farkı açık tutulur.

Mün’akide yemin, Kurulun cevabında mümkün bir şeyi yapmak veya yapmamak üzere Allah’ın isimleri, sıfatları veya bunlara örfen atıfta bulunan sözlerle edilen geçerli yemindir. Bu yemin bozulduğunda yemin kefareti gerekir. Geçmiş hakkında bilerek yalan söylemekle gelecekteki mümkün işe ilişkin söz ayrı tutulur. Adak nasıl adanır rehberi de adak kavramını kendi şartlarıyla anlatır; her adak yeminle aynı işlem değildir.

On fakiri doyurma, giydirme ve para ödeme nasıl uygulanır?

Mâide 5/89 aileye yedirilenin orta seviyesinden on fakiri doyurma veya giydirme gibi seçenekleri açıklar. Kurul Hanefî uygulamada on fakire birer fitre miktarı veya bir fakire on ayrı günde günlük birer fitre miktarı ödeme yolunu belirtir. Tek kişi ve gün ayrımı korunur.

Malî seçenekler ve günlük ihtiyaç

Yemin kefareti, Mâide 5/89 açıklamasında on fakirin doyurulması veya giydirilmesi gibi malî seçeneklerle yerine getirilebilir. (Diyanet Kur’an Portalı, Mâide Suresi 89. Ayet Tefsiri) Âyetin Diyanet açıklaması (yeni sekmede açılır), aileye yedirilenin ortalama düzeyini ölçü olarak verir. Giydirme ve doyurma arasında ilk aşamada kaynaklı seçenek bulunur; oruca geçiş ise imkân şartıyla ayrıca belirlenir.

TDV Kefâret maddesi tarihî köle azadı seçeneğini de aktarır ve günümüzde köleliğin kalkmış olmasıyla ilgili ifa yolunun nasıl okunduğunu açıklar. Bu tarihî hüküm insan satın alma önerisi olarak yazılmaz. Bugünkü malî yollar uygun fakiri doyurma veya giydirme çerçevesiyle anlatılır. Kişi için hangi ifa yolunun uygulanabilir olduğu, gerçek imkân ve kaynakta belirtilmiş şartlarla değerlendirilir.

Bir fakire on ayrı gün ödemek

Yemin kefareti, Kurulun Hanefî açıklamasında bir fakire on ayrı günde her gün birer fitre miktarı verilerek de ifa edilebilir. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Yemin keffâreti nasıl yerine getirilir?) Cevap on fakire birer pay ile tek fakire on ayrı gün payını ayırır. Tek kişiye tek günde bütün toplamı vermek, kaynakta anlatılan ayrı gün düzeniyle aynı işlem diye sunulmaz.

Kurul on yoksulu sabah ve akşam doyurma ya da giydirme biçimlerini de belirtir. TDV fakir sayısı ve tek fakirin belirli günler boyunca doyurulması konusunda mezheplerin değerlendirmelerini ayrı aktarır. Bu nedenle Hanefî açıklama bütün mezheplerin tek ortak uygulaması diye yazılmaz. Gerçek hak sahibine uygun yardımın ulaşması ve bakım yükümlülüğü sınırı korunur; yalnız bağış paketinin adına güvenilmez.

TDV giydirme seçeneğinde örfün esas alınmasını ve fakihlerin asgari ölçüler hakkında farklı açıklamalarını aktarır. Elbisenin namaz kılmaya elvermesi, bedeni örtmesi veya ilgili değer ölçüsü gibi kayıtlar maddede ayrı yer alır. Bu yüzden eldeki herhangi bir kullanılamaz giysiyi teslim etmek, giydirme şartı yerine geldi diye kaynaksız kabul edilmez. Gerçek yardımın niteliği öğrenilir.

Yemin kefareti orucu ne zaman tutulur; peş peşe olmak gerekir mi?

Malî ifaya güç yetmeyen kişi için Kurul ara vermeden üç gün orucu açıklar. Mâide 5/89’daki imkân kaydı korunur; para verme imkânı bulunan herkes orucu serbestçe onun yerine seçmez. Peş peşelikte TDV Hanefî ve Hanbelî görüşü belirtir; diğer mezheplerin ayrımı saklanmaz.

Malî imkân bulunmadığında oruç

Yemin kefareti orucu, Kurulun açıklamasında malî ifaya güç yetmeyen kişi için ara vermeden üç gündür. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Yemin keffâreti nasıl yerine getirilir?) İfa yolları yalnız kolaylık karşılaştırmasıyla seçilmez. Âyette malî seçeneklerin ardından imkân bulunmadığında oruç belirtilir. Bu nedenle kişinin istediği için ilk aşamayı atlaması kaynakta açıklanan güç şartıyla aynı değildir.

TDV, yemin için verilen kefarette peş peşelik kaydının âyet lafzında açık bulunmadığını, Hanefîler ve Hanbelîlerde tercih edilen görüşte üç günlük orucun peş peşe gerektiğini aktarır. Bu ayrım kaynağın mezhep çerçevesini gösterir. Kurulun ara vermeden üç gün cevabı bu bağlamla okunur. Diğer mezheplerin farklı değerlendirmesi öğrenildiğinde kendi bütünlüğüyle verilir; bütün uygulamalar için tek kayıt oluşturulmaz.

Niyet ve başka kefaretlerden farkı

TDV kefaret orucunda geceden niyet edilmesini ve orucun kefaret olarak belirlenmesini açıklar. Kefaret orucu rehberi niyet, süre ve peş peşeliği karşılaştırır. Yemin kefaretinin üç günlük orucu, Ramazan orucunu bozmayla ilişkili iki aylık kefaretle aynı değildir. Gün sayısındaki fark gerçek yükümlülük türüne bağlıdır; aynı kavramın geçtiği her yazıda aynı süre aranmaz.

Oruç tutma gücü ve malî imkân gerçek durum üzerinden değerlendirilir. Genel yazı kişinin sağlık durumunu teşhis etmez veya imkânını varsayımla kesinleştirmez. Bir ödeme sitesinde hazır paket bulunması da malî ifanın zorunlu ya da mümkün olduğu sonucunu tek başına vermez. Uygun yol ilgili kaynak şartlarıyla öğrenilir. Gerekli bilgiler yoksa kişisel borç ve sağlık hakkında kesin karar üretmekten kaçınılır.

Haram yemini ve tekrar bozulan yemin için ne yapılır?

Kurul dinî emri yerine getirmemeye veya haram işlemeye ilişkin yeminin yerine getirilmemesini, bozulup kefaret verilmesini açıklar. Tekrar edilen aynı konu yeminlerinde ise önceki kefaretin ifa edilip edilmediği önemlidir. Ödenmiş bir kefaret gelecekteki yeni ihlalleri otomatik karşılamaz.

Haram fiile bağlı yemin

Haramı işlemeye veya dinî emri yapmamaya ilişkin yemin, Kurulun açıklamasında yerine getirilmez; bozulup yemin kefareti verilir. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Dinî bir emri yerine getirmemeye veya bir haramı işlemeye yemin eden kişi ne yapmalıdır?) Kurulun haram yemin cevabı (yeni sekmede açılır), yemin sözünü yanlış davranış için gerekçe yapmamayı açıklar. Her durumda yemine uymak zorunluymuş gibi anlatılmaz.

Diyanet Mâide 5/89 tefsiri de Allah’ın adını kötü işlere araç yapmamayı ve dinin yasakladığı bir sonuç doğuran yeminlerde ilgili sorumluluğu açıklar. Bu durumda yanlış fiili yapmakla yemin borcunu yerine getirmek birbirine dönüştürülmez. Tövbe ve kaynaklı kefaret birlikte ele alınır. Özel aile veya boşama ifadeleri ise yalnız genel yemin tanımından hareketle kesin sonuçlandırılmaz; farklı konuların şartları ayrı öğrenilir.

Aynı konuda yeni yemin ve yeni ihlal

Ödenmiş yemin kefareti, Kurulun cevabında gelecekte yapılan yeni hataları örtmez. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Yemin keffâreti ödeyen bir kimse aynı konuda tekrar yemin ederse) Aynı konuda yeniden yemin edilip bozulması ve önceki kefaretin ödenmiş olması yeni sorumluluk doğurur. Önceki ödeme sürekli geçerli bir izin veya gelecekteki bütün ihlalleri karşılayan peşin bedel değildir.

Kurul aynı konuda kefaret ödenmeden tekrar yemin edip bozan kişinin durumunu ise tek kefaretle açıklar. Bu cevapta aynı konu ve araya ifanın girmemesi kayıtları önemlidir. Farklı konu, farklı söz veya ayrı ifa düzeni hakkında buradan sınırsız ortak hüküm çıkarılmaz. Gerçek olay sırası öğrenilir; ne zaman yemin edildiği, bozulduğu ve kefaretin ödendiği açık biçimde ayrılır.

Ödeme öncesinde tutar ve alıcı kontrolü nasıl tamamlanır?

Yemin türü ve ifa yolu belirlendikten sonra dönem miktarı, kişi veya gün düzeni, uygun fakir ve gerçek teslim kontrol edilir. 2026 tutarı geçmiş açıklama olarak kullanılır; 2027 tahmini verilmez. Askıda ekmek gibi genel hayır uygulamaları özel kefaret ifasıyla otomatik eşitlenmez.

Geçmiş dönem bedeli ve uygun teslim

2026’da günlük fitre meblağı 240 TL olarak açıklanmıştı. Kurulun yemin ifa cevabındaki on pay düzeni bu geçmiş rakamla örneklendirildiğinde aritmetik toplam 2.400 TL olurdu. Bu geçmiş dönem örneği yeni 2027 bedeli veya kişinin kesin borcu değildir. Fitre ne kadar rehberi duyuru dönemini açıklar; tutar ifa yolu ve uygun alıcı şartıyla birlikte ele alınır.

Kurulun 9 Nisan 2025 tarihli kararı, askıda ekmek uygulamasında uygun alıcıya ulaştığı garanti edilemediğinden yemin kefaretinin ödenmiş sayılmadığını belirtir. Bu uygulama genel hayır olarak yaşatılabilir; özel borç ayrı ifa edilir. Fidye kimlere verilir rehberi gerçek son teslimin önemini anlatır; kefaretin alıcı ve gün şartı ayrıca kendi kaynaklarıyla korunur.

Sık sorulan sorular

Diğer sorular için Sık Sorulan Sorular sayfasına göz atabilirsiniz.

Kaynaklar

Bu rehberdeki dini bilgiler Diyanet İşleri Başkanlığı ve Din İşleri Yüksek Kurulu yayınlarına dayanır; mezhep farkı bulunan konularda bu fark ayrıca belirtilmiştir. Kişisel durumunuza özgü sorular için güvendiğiniz bir din görevlisine danışabilirsiniz.

1. 1.

   Yemin keffâreti nasıl yerine getirilir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

2. 2.

   Kaç çeşit yemin vardır? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

3. 3.

   Dinî bir emri yerine getirmemeye veya bir haramı işlemeye yemin eden kişi ne yapmalıdır? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

4. 4.

   Yemin keffâreti ödeyen bir kimse, aynı konuda tekrar yemin eder ve yeminini yine bozarsa, bunun için de yeni bir keffâret ödemeli midir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

5. 5.

   Mâide Suresi 89. Ayet Tefsiri (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Portalı

6. 6.

   Kefâret maddesi, fıkıh bölümü, Rahmi Yaran (yeni sekmede açılır)TDV İslâm Ansiklopedisi

7. 7.

   Din İşleri Yüksek kurulu 2026 Yılı Fitre Miktarını Açıkladı (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

8. 8.

   Fitre, yemin keffâreti ve oruç fidyesinin askıda ekmek uygulaması yoluyla verilmesi caiz midir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

İlgili rehberler

• 

  Fidye ve Kefaret6 Ekim 2026·11 dk okuma

  Kefaret Nedir? Türleri ve Farklı Yükümlülükler

  Kefaretin anlamı, yemin ve oruç başta olmak üzere türleri, kaynakları ve özel ifa şartları.

  Rehberi oku: Kefaret Nedir? Türleri ve Farklı Yükümlülükler
• 

  Fidye ve Kefaret6 Ekim 2026·11 dk okuma

  Kefaret Orucu Nedir, Nasıl Tutulur? (Oruç Bozmanın Kefareti)

  Kefaret orucunda sebep, iki kamerî ay veya altmış gün, niyet, peş peşelik ve mazeret ayrımları.

  Rehberi oku: Kefaret Orucu Nedir, Nasıl Tutulur? (Oruç Bozmanın Kefareti)
• 

  Fitre (Fıtır Sadakası)6 Ekim 2026·11 dk okuma

  Fitre Ne Kadar? Kişi Başına Tutar ve Hesaplama

  2026 resmî fitre duyurusu, kişi hesabı, günlük gıda ölçüsü ve uygun hak sahibine teslim için rehber.

  Rehberi oku: Fitre Ne Kadar? Kişi Başına Tutar ve Hesaplama
• 

  Fidye ve Kefaret6 Ekim 2026·10 dk okuma

  Fidye Kimlere Verilir? Hak Sahipleri ve Teslim Şartları

  Fidye alıcısının ihtiyaç, yakınlık ve teslim şartları; eş, üst soy, alt soy ve uygun diğer akrabalar.

  Rehberi oku: Fidye Kimlere Verilir? Hak Sahipleri ve Teslim Şartları