Adak Kurbanı Vekaleti Nasıl Verilir? Vekâlet Sözü ve Kesim

Adak kurbanı vekaleti nedir, nasıl verilir?

Adak kurbanı vekaleti, adak sahibinin adadığı kurbanın alımını, kesimini ve etinin dağıtımını kendi adına yapması için bir kişiyi veya kurumu yetkilendirmesidir. Din İşleri Yüksek Kurulu kurbanın mal ile yapılan bir ibadet olduğunu ve bu tür ibadetlerde vekâletin caiz olduğunu belirtir.

Kurul’un vekâlet açıklaması

Kurul’un vekâlet açıklamasına (yeni sekmede açılır) göre kişi kurbanını bizzat kesebileceği gibi vekâlet yoluyla başkasına da kestirebilir; çünkü kurban, hac ve zekât gibi mal ile yapılan bir ibadettir. Aynı açıklama, vekâletin sözlü veya yazılı olarak ya da telefon, internet, faks ve benzeri iletişim araçlarıyla verilebileceğini, vekil tayin edilen kişi veya kurumun da aldığı vekâleti gereği gibi yerine getirmesi gerektiğini belirtir. Bu genel hüküm adak kurbanını da kapsar.

Vekâletin genel adımları kurban vekâleti nasıl verilir rehberinde anlatılır. Bu yazı yalnız adak kurbanında vekâleti farklı kılan noktalara odaklanır: adağın vâcip oluşu, etin kime ait olduğu, kesim zamanı ve adağın aynen yerine getirilmesi.

Adak kurbanını farklı kılan nedir?

Kurul’un adak kurbanı açıklaması (yeni sekmede açılır), kurban adayan kişinin kurban kesmesinin vâcip olduğunu, adak bir şarta bağlanmışsa şart gerçekleşince kesilmesi gerektiğini belirtir. Bayram kurbanında kurban sahibi etten yiyebilirken adak kurbanında bu mümkün değildir. Bu fark, vekâlet verirken kurbanın türünün mutlaka söylenmesini gerektirir; aksi hâlde vekil eti bayram kurbanı gibi dağıtabilir.

Adak kurbanı için vekâlet verirken ne söylenir?

Kurul vekâlet için belirli bir söz kalıbı öngörmez. Vekile kurbanın adak olduğunu, kimin adına kesileceğini ve etin nasıl dağıtılacağını açıkça söylemek yeterlidir. Örneğin: “Adadığım kurbanı benim adıma alıp kesmen ve etini fakirlere dağıtman için sana vekâlet veriyorum.”

Örnek vekâlet sözleri

Aşağıdaki cümleler zorunlu bir kalıp değil, vekâletin içeriğini netleştiren örneklerdir. Kurul’a göre önemli olan, kurbanın kurban niyetiyle ve vekâlet veren kişi adına kesilmesidir; vekâlet kendi cümlelerinizle de verilebilir.

Adak sözü ile vekâlet sözü farklıdır

Adak sözü, kişinin Allah’a karşı kendini borçlandırdığı sözdür; vekâlet sözü ise bu borcu ödemek için birini yetkilendirmektir. Kurul’a göre adağın geçerli olması için dil ile söylenmesi gerekir; yalnız içinden geçirmekle adak hükmü oluşmaz. (Din İşleri Yüksek Kurulu, “Bir kişi içinden yemin etse veya bir şey adasa...”) Vekâlet ise adak yapıldıktan sonra, kesim için verilir. Adak sözünün nasıl yapılacağı adak kurbanı şartları rehberinde anlatılır.

• Tür: Kurbanın adak olduğu açıkça söylenir.

• Sahip: Kimin adına kesileceği belirtilir; başkası adına adak yapılmışsa bu da söylenir.

• Şart: Şartlı adaksa şartın gerçekleştiği bildirilir.

• Dağıtım: Etin fakirlere verileceği ve kimlerin yiyemeyeceği hatırlatılır.

Vekâletle kesilen adak kurbanının eti kime verilir?

Kurul’a göre adak kurbanının etinden adak sahibi, eşi, usûl ve fürûu (anne, baba, dede, nine, çocuklar ve torunlar) ile dinen zengin sayılanlar yiyemez. Et, bunların dışında kalan ve dinen fakir olan kimselere verilir. Vekil eti bu hükme göre dağıtmalıdır.

Kimler yiyemez?

Kurul, bu kişilerden biri adak etinden yerse yenilen etin bedelinin yoksullara verilmesi gerektiğini belirtir. Düğün gibi fakirlerin yanında zenginlerin de bulunduğu toplantılarda adak etinin ikram edilmesinin caiz olmadığını da açıklar. Bu yüzden vekâlet verirken etin topluca bir yemekte ikram edilmeyeceğini söylemek gerekir. Ayrıntı için adak kurbanı kimler yiyebilir rehberine bakabilirsiniz.

Et size getirilmeli mi?

Bayram kurbanında vekâlet veren kişi etin kendisine ulaştırılmasını isteyebilir. Adak kurbanında ise adak sahibi etten yiyemediği için, etin doğrudan ihtiyaç sahiplerine dağıtılmasını istemek uygulamada daha kolaydır. Etin dağıtım yeri ve alıcıları vekâlet kapsamında belirtilir; Kurul, vekil kurumun eti sahibinin rızasına uygun dağıtmasını ister. Kurban eti nasıl dağıtılır rehberi genel dağıtım kurallarını anlatır.

Vekâletle adak kurbanı ne zaman kesilir?

Kurul’a göre şartsız adak kurbanı herhangi bir vakitte kesilebilir, ancak uygun olanı ilk fırsatta kesmektir. Şartlı adakta şart gerçekleşince ilk fırsatta kesilir. Udhiyye veya hedy olarak adanmadıkça adak kurbanının bayram günlerinde kesilmesi şart değildir.

Bayram şartı yok

Kurul’un adak kurbanı zamanı açıklaması (yeni sekmede açılır), bir şarta bağlı olarak kurban kesmeyi adayan kişinin şart gerçekleşince adağını ilk fırsatta yerine getirmesi gerektiğini, şarta bağlı olmayan adakların ise herhangi bir vakitte yerine getirilebileceğini belirtir. Udhiyye (bayram günlerinde kesilecek kurban) adanmışsa bayram günlerinde, hedy (harem bölgesinde kesilecek kurban) adanmışsa harem bölgesinde kesilmesi gerekir. Kurul’a göre bunların dışındaki adak kurbanlarının mutlaka bayramda kesilmesi gerektiği yönündeki kanaatler dinî bir temele dayanmaz.

Şart gerçekleşmeden kesilirse

Diyanet İlmihali’ne göre şarta bağlı adak, şart gerçekleşmeden yerine getirilirse geçersizdir ve yapılan ibadet nâfile sayılır. (İlmihal II, s. 24) Vekâlet veren kişinin, şart gerçekleşmeden kesim talep etmemesi bu yüzden önemlidir. Kurul’un zaman ve mekân açıklamasına (yeni sekmede açılır) göre adaklarda mekân şartı bağlayıcı değildir; bir yerle kayıtlanarak yapılan adak başka bir yerde de yerine getirilebilir, çünkü adaktan maksat Allah’a yaklaşmaktır. Aynı açıklama, vakit belirlenmeyen adağı yerine getirmeden ölen kişinin sorumlu olacağını, kişi ne zaman öleceğini bilmediği için adağını ilk fırsatta gerçekleştirmesi gerektiğini de belirtir. Başka yerde kesimin genel hükmü kurban başka yerde kesilir mi rehberinde anlatılır.

Büyükbaş hissesiyle adak kurbanı vekâleti olur mu?

Evet. Kurul’a göre ortakların her biri ibadet niyetiyle katılmışsa büyükbaş bir hayvanda bir kısmı bayram kurbanı, bir kısmı adak, akika veya nâfile niyet edebilir. Adak hissesinin eti de adak hükmüne göre dağıtılır. Küçükbaş hayvan ise yalnız bir kişi adına kesilir.

Farklı niyetlerle ortaklık

Din İşleri Yüksek Kurulu, ortak kesilen kurbanlarda hissedarların aynı maksatla kesmiş olmalarının gerekmediğini, her birinin ibadet niyetiyle katılması kaydıyla bir kısmının udhiyye, diğerlerinin adak, akika veya nâfile kurbanı niyet edebileceğini açıklar. Vekâletle hisse alınırken adak hissesinin hangisi olduğu belirtilmeli, bu hisseye düşen et ayrıca adak hükmüne göre dağıtılmalıdır.

Ortak adak

Kurul’un ortak adak açıklaması (yeni sekmede açılır), iki veya daha fazla kişinin “ortaklaşa bir küçükbaş kurban edelim” diye adakta bulunması hâlinde adağın geçerli, ortaklık şartının ise geçersiz olduğunu belirtir; her biri ayrı ayrı birer kurban adamış olur. Vekâlet verirken bu durum bildirilmeli ve her adak sahibi için ayrı kesim planlanmalıdır. Hayvan nitelikleri kurbanlık hayvan şartları rehberindedir. Kurul’un adak kurbanı nitelikleri açıklaması (yeni sekmede açılır), kurbanlık hayvanda aranan yaş ve sağlık şartlarının adak kurbanında da arandığını belirtir; vekil bu şartları taşımayan bir hayvanı adak olarak kesmemelidir.

Vefat edenin adağı için vekâlet

Bir kişi adak kurbanını kesemeden vefat ederse ne olacağı da sık sorulur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin Adak maddesine göre adağını yerine getirmeden ölen kişinin velileri, mecbur olmamakla birlikte onun adına adak borcunu ödeyebilir. Maddeye göre malî bir adak borcuyla ölen kişinin bu borcunun malından ödenmesi için Mâlikî ve Hanefîler vasiyette bulunmasını şart koşar; diğer âlimlere göre vasiyet etmese de malından ödenmesi gerekir. Böyle bir durumda vekâlet veren kişi, kurbanın vefat eden kişinin adağı olduğunu belirtmeli; etin yine adak hükmüne göre dağıtılmasını istemelidir. Vefat eden kişi adına kurbanın genel hükmü ölen kişi adına kurban rehberinde anlatılır.

Adak kurbanı yerine vekile para verilerek sadaka olur mu?

Hayır. Kurul’a göre kurban kesip etini fakirlere dağıtmayı adayan kişi, ancak kurban keserek adağını yerine getirmiş olur. Adak kurbanının parasını fakirlere vermek veya aynî yardımda bulunmak adağı yerine getirmez. Vekile verilen para, kurban kesimi için verilmelidir.

Adak aynen yerine getirilir

Kurul’un adak bedeli açıklaması (yeni sekmede açılır), belirlenerek adanan şeyin aynen yerine getirilmedikçe adak yükümlülüğünün düşmeyeceğini belirtir. Bu yüzden vekâlet veren kişi, verdiği bedelin kurban alımı ve kesimi için kullanılacağını açıkça söylemeli; kurumun bedeli genel yardıma aktarmasına izin vermemelidir. Kurul’un organizasyon esasları da kurban bedelinden para artarsa bunun nasıl değerlendirileceği konusunda vekâlet verenin onayının alınmasını ister.

İmkân yoksa

Kurul’a göre yapılan bir adaktan vazgeçmek adak yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; ancak adak maddî imkân gerektiren türdense kişi bunu imkânı müsait olduğunda yerine getirir. Yani imkân yoksa adak kurbanı vekâlet yoluyla da olsa daha sonra, imkân bulunduğunda kestirilir. Kurul’un zaman ve mekân açıklaması da adanan şeyin kendi cinsiyle yerine getirilmesi gerektiğini belirtir; örneğin belirli sayıda namaz adayan kişi bunun yerine oruç tutarsa adağını yerine getirmiş olmaz. Kurban adağında da ölçü aynıdır: borç, uygun bir hayvanın adak niyetiyle kesilmesiyle ödenir.

Bir kuruma adak vekâleti verirken neye bakılır?

Kurum, adak kurbanını kurbanlık şartlarını taşıyan bir hayvandan, adak sahibinin adına ve adak niyetiyle kesmeli; etini adak hükmüne uygun olarak fakirlere dağıtmalıdır. Kurul’un vekâletli organizasyon esasları hayvanın tanımlanmasını, hissedarların önceden belirlenmesini ve etin satılmamasını ister.

Sorulabilecek sorular

• Hayvan: Hayvan gösteriliyor ya da cinsi, yaşı ve küpe numarası bildiriliyor mu?

• Niyet: Kesim adak niyetiyle ve sizin adınıza mı yapılacak?

• Et: Et adak hükmüne uygun olarak fakirlere mi dağıtılacak?

• Bilgi: Kesimin yapıldığına dair size bilgi veriliyor mu?

Kurul’un organizasyon esasları (yeni sekmede açılır), satıma konu hayvanın müşteriye gösterilmesini ya da cinsi ve yaşıyla birlikte küpe numarasının belirtilmesini, hayvana ortak olanların tamamının niyetinin ibadet olmasını ve hissedarlar belirlenmeden toplu kesim yapılmamasını ister. Kurumun güvenilirliğini değerlendirmek için güvenilir kurban kuruluşu rehberindeki ölçütlere bakabilirsiniz.

Adak kurbanında da kesim ücreti ayrı tutulur. Kurul’un vekâlet açıklamasında aktarılan Hz. Ali rivayetine göre Hz. Peygamber, kurban develerinden herhangi bir şeyin kasap ücreti olarak verilmesini yasaklamış ve “kasap ücretini biz kendimiz veririz” buyurmuştur (Müslim, Hac, 348-349). Kurul’un organizasyon esasları da kesim ücretinin kurbanın etinden, derisinden veya sakatatından karşılanmamasını ister. Adak etinin tamamı ihtiyaç sahiplerine ait olduğundan bu kural adak kurbanında ayrıca önem taşır. Vekâlet verirken kesim ve organizasyon giderlerinin nasıl karşılanacağını sormak, sonradan yanlış anlaşılmayı önler.

KurbanKestir’de adak vekâleti

Sık sorulan sorular

Diğer sorular için Sık Sorulan Sorular sayfasına göz atabilirsiniz.

Kaynaklar

Bu rehberdeki dini bilgiler Diyanet İşleri Başkanlığı ve Din İşleri Yüksek Kurulu yayınlarına dayanır; mezhep farkı bulunan konularda bu fark ayrıca belirtilmiştir. Kişisel durumunuza özgü sorular için güvendiğiniz bir din görevlisine danışabilirsiniz.

1. 1.

   Vekâlet yoluyla kurban kesilebilir mi? Kişinin bulunduğu şehir veya ülke dışında vekâletle kurban kestirmesinin hükmü nedir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

2. 2.

   Vekâletle kurban organizasyonlarında uyulması gereken esas ve şartlar nelerdir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

3. 3.

   Adak kurbanı kesmenin hükmü nedir? Etinden kimler yiyemez? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

4. 4.

   Adak kurbanı ne zaman kesilmelidir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

5. 5.

   Adak kurbanının bedeli para olarak fakire verilebilir mi? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

6. 6.

   Bir kişi, içinden yemin etse veya bir şey adasa; bu durumda yemin ve adak hükümleri oluşur mu? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

7. 7.

   Kurban kesmeyi adayan bir kimse bu adaktan vazgeçebilir mi? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

8. 8.

   Adak kurbanı düğün vb. toplantılarda ikram edilebilir mi? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

9. 9.

   Akika, adak, udhiyye ve nafile kurbanlar için aynı büyükbaş hayvana ortak olunabilir mi? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

10. 10.

    İki veya daha fazla kişi tek bir konu hakkında kurban adasalar, hepsinin de ayrı ayrı kurban kesmesi gerekir mi? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

11. 11.

    Zaman veya mekân belirleyerek yapılan adaklarda, bu belirleme bağlayıcı mıdır? Belirlenmiş bir adak başka bir ibadet türü ile yerine getirilebilir mi? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

12. 12.

    Adak kurbanında bulunması gereken nitelikler nelerdir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

13. 13.

    “Adak” maddesi (yeni sekmede açılır)TDV İslâm Ansiklopedisi

14. 14.

    İlmihal II: İslâm ve Toplum, “Kurban” ve “Adak” bölümleri (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı

İlgili rehberler

• 

  Kesim ve Vekâlet2 Ekim 2026·11 dk okuma

  Kurban Vekâleti Nasıl Verilir? Vekâletle Kurban Kestirme Rehberi

  Vekâlet nasıl verilir, telefonla olur mu, ne söylenir? Kurumlara vekâlet verirken dikkat edilecekler.

  Rehberi oku: Kurban Vekâleti Nasıl Verilir? Vekâletle Kurban Kestirme Rehberi
• 

  Adak, Akika ve Şükür6 Ekim 2026·11 dk okuma

  Adak Kurbanını Kimler Yiyebilir, Kimler Yiyemez?

  Adak etinde akrabalık ve fakirlik şartı, kardeşe dağıtım, düğün ikramı ve yenilen etin telafisi.

  Rehberi oku: Adak Kurbanını Kimler Yiyebilir, Kimler Yiyemez?
• 

  Adak, Akika ve Şükür11 Ekim 2026·11 dk okuma

  Adak Kurbanı Şartları: Hangi Hayvan, Kaç Yaşında?

  Adaklık hayvanın türü, kamerî yaşı, kusurları, ortaklık şartları ve kesim öncesi kontrol listesi.

  Rehberi oku: Adak Kurbanı Şartları: Hangi Hayvan, Kaç Yaşında?
• 

  Adak, Akika ve Şükür2 Ekim 2026·13 dk okuma

  Adak Nasıl Adanır? Adak Adamanın Şartları ve Hükmü

  Adak nasıl adanır, dille söylemek şart mı, adağın şartları, şartlı adak ve adaktan vazgeçmenin hükmü.

  Rehberi oku: Adak Nasıl Adanır? Adak Adamanın Şartları ve Hükmü