Kısaca
Yetki: Güvenilir kurban kuruluşu alım ve kesim vekâletinin modelini açıklar.
Hayvan: Kurbanlık şartları ve sahip kaydı korunur.
Vakit: Başvuru ile gerçekleşen kesim ayrılır.
Teslim: Et ve diğer unsurlarda sahibin rızası korunur.
Güvenilir kurban kuruluşu nedir?
Güvenilir kurban kuruluşu, vekâletle kurban sürecinde alım ve kesim yetkisini açıklayan, uygun hayvanı sahipleri adına zamanında kestiren ve teslimi sahibinin rızasına göre yürüten organizasyon olarak değerlendirilir. Din İşleri Yüksek Kurulunun vekâlet esasları bu işlemleri denetlemek için kaynak sağlar. Rehber belirli bir kuruma dinî uygunluk belgesi veya güvenilirlik unvanı vermez.
İsimden önce işlemin nasıl yürüdüğünü öğrenmek
Online kurban başvurusunda güven sorusu, yalnız sitenin görünümü veya başvuru kolaylığıyla cevaplanmaz. Kurbanın kimin adına alınacağı, hangi yetkiyle kesileceği, hayvanın uygunluğu ve etin nereye ulaştırılacağı birlikte değerlendirilir. Kurulun açıklaması belli kuruluşları sıralamaz; iki uygulama biçimini ve ikisinde korunacak şartları gösterir. Bu rehber de kurum ismi veya sıralama vermeden, başvuruda hangi bilgilerin sorulabileceğini açıklar. Bir hizmeti tanımakla onun her kesiminin şartlara uygun gerçekleştiğini doğrulamak ayrı işlerdir.
Vekâletle kurban organizasyonu, alım ve kesim yetkisinin kurban sahibinden alınmasını gerektirir. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Vekâletle kurban organizasyonlarında uyulması gereken esas ve şartlar nelerdir?) Kurulun organizasyon esasları (yeni sekmede açılır) bu rehberin temel dayanağıdır. Genel alım ve kesim vekâletiyle belirli hayvan veya hisse satışından sonra kesim vekâleti aynı işlem sırası değildir. Başvuran kişi hangi yolun uygulandığını öğrenerek kendi yetkisinin neyi kapsadığını anlayabilir. Kurban vekâleti rehberi yetki vermenin dinî çerçevesini tamamlar.
Online başvuruda hangi vekâlet alınmalı?
İnternet üzerinden vekâlet verilebilir. Genel alım ve kesim vekâletiyle başlanan modelde organizasyon kişi adına hayvan alır ve kestirir. Belirli hayvan veya hisse satışı modelinde ise satışla birlikte ya da sonrasında kesim vekâleti ayrıca alınır.
Kurulun açıkladığı iki uygulama
İlk uygulamada kişi, kurbanlık alımı ve kesimi için umumi vekâlet verir. Kuruluş bu yetkiye dayanarak kişi adına taahhüt ettiği hayvanı alır ve kurban günlerinde keser. İkinci uygulamada kuruluş belirli hayvanı veya hisseleri satar; ardından müşterinin adına kesmek için vekâlet alır. Satış modelinde belirsizliği önlemek için hayvanın gösterilmesi veya cinsi, yaşı ve küpe numarasının belirtilmesi gerekir. Bu bilgi yükümlülüğü hangi modelin anlatıldığı açıklanmadan her başvuruya aynı biçimde aktarılmaz.
İnternet üzerinden kurban vekâleti, Kurulun izin verdiği iletişim yollarından biridir. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Vekâlet yoluyla kurban kesilebilir mi?) İletişim araçlarıyla vekâlet açıklaması (yeni sekmede açılır), sözlü veya yazılı vekâletin yanında internet ve telefon gibi araçları da belirtir. Dolayısıyla ekran üzerinden işlem yapmak tek başına dinî engel değildir. Bununla birlikte bir ödeme yapılmasıyla hangi yetkinin verildiği açıklanmış sayılmaz. Başvuru metni, alım ve kesim yetkisinin kapsamını anlaşılır biçimde göstermelidir.
| Model | Yetki veya işlem | Öğrenilecek bilgi |
|---|---|---|
| Genel vekâlet | Kişi adına alım ve kesim | Yetkinin kapsamı |
| Belirli hayvan satışı | Satış ve kesim vekâleti | Hayvanın kimliği ve özellikleri |
| Hisse satışı | Payın satışı ve kesim vekâleti | Hisse ve hayvan kaydı |
Başvurudan önce sorulabilecek sorular:
- Genel alım ve kesim vekâleti mi veriyorum?
- Belirli bir hayvan veya hisse mi satın alıyorum?
- Kesim yetkisi hangi aşamada alınıyor?
- Etin teslimi veya bağışı için verdiğim izin neyi kapsıyor?
Bu sorular bir kuruluşun cevaplarını karşılaştırmak için önerilen kontrol sorularıdır; Kurulun ayrıca belirlediği bir tüketici sözleşmesi şablonu değildir. Başvuru sahibi verdiği yetkiyi anlayamıyorsa ayrıntıyı öğrenmeden işlemi tamamlamaması daha sağlıklı olur. Yetkinin açıklanması, kurbanın fiilen kesildiğini gösteren bilgiyle de karıştırılmaz. Başvuru kaydı sürecin başlangıcını, kesim ve teslim bilgisi ise ilgili aşamanın sonucunu anlatır. Her aşamaya kendi sorusu yöneltilir.
Hayvan ve hissedar kaydı nasıl kontrol edilir?
Hayvan kurbanlık şartlarını taşımalı; büyükbaşta hissedarlar kesimden önce belirlenmelidir. Her kişi en az yedide bir hisseye kaydedilir. Kurul, sahipleri belirlenmeden toplu kesimi ve kesimden sonra yeni ortak eklemeyi caiz görmez.
Gerçek hayvan, gerçek sahipler ve ibadet niyeti
Kurban organizasyonu, kurbanlık şartlarını taşıyan hayvanla yürütülür. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Vekâletle kurban organizasyonlarında uyulması gereken esas ve şartlar nelerdir?) Tür, yaş ve sağlık şartları bir hizmet paketinin adıyla değişmez. Kurbanlık hayvan şartları uygunluğu ayrıntılı anlatır. Hayvanın kimliği satış modelinde belirtilirken bu bilgi yalnız tanıtım fotoğrafına indirgenmez. Temsili görsel ile kişinin satın aldığı hayvanın tanımlanması farklıdır; ikisinin hangi amaçla gösterildiği anlaşılır olmalıdır.
Büyükbaşta hissedarlar, kesimden önce belirlenmesi gereken sahiplerdir. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Vekâletle kurban organizasyonlarında uyulması gereken esas ve şartlar nelerdir?) Kurul, her sahibin en az yedide bir hisseye kaydedilmesini ister. Altı kişi adına kesilmiş hayvana sonradan yedinci kişi eklenemez. Kurban hissesi rehberi kişi ve pay sınırlarını tamamlar. Bu nedenle başvurunun hangi hayvan ve sahip kaydıyla ilişkilendirildiği öğrenilebilir; kesim sonrası et miktarından yeni ortaklık üretme yoluna başvurulmaz.
Ortakların tamamının niyeti ibadet olmalıdır. Kesen kişi de kurban niyetiyle ve müvekkili adına keser. Kesim sırasında isimlerin tek tek söylenmesi Kurulca tavsiye edilir, fakat zorunlu tutulmaz. Bu ayrım değerlendirmede önemlidir: isimlerin sesli okunmamasından tek başına geçersizlik çıkarılmaz; asıl olarak sahiplerin önceden belirlenmesi ve onların adına kesilmesi korunur. Kurbana nasıl niyet edilir niyetle söylenen söz arasındaki ayrımı açıklar.
Küçükbaş ve büyükbaşın sahiplik düzeni de aynı değildir. Kurulun organizasyon esaslarında küçükbaşın bir kişi için kesilmesi ve sahibine teslim edilmesi açıklanır. Büyükbaşta ise ortaklık payları belirlenir ve hayvan kesildikten sonra et hisseleri hazırlanır. Bu nedenle bir küçükbaşın birden çok kişiye ayrı kurban hissesi gibi sunulmasıyla büyükbaşta ortaklık aynı yöntem sayılmaz. Başvuru metninde hayvan türünün belirtilmesi, satın alınan payın ne olduğunu anlamayı sağlar. Kişilerin adlarını yalnız teslim paketlerine yazmak, hayvanın kesimden önce sahipleri adına belirlenmesinin yerine geçmez. Sahip kaydıyla teslim kaydı bu açıdan ayrı aşamalardır.
Hayvan ve ortaklık açısından kontrol başlıkları:
- Kurbanlık tür, yaş ve sağlık şartları
- Satış modelinde hayvanın gösterilmesi veya kimlik bilgileri
- Kesimden önce belirlenen hissedarlar
- Her sahibin payı ve ibadet niyeti
Kesim vakti ve hizmet bedeli hakkında ne sorulmalı?
Bayram kurbanı kurban kesim günleri içinde kesilmelidir. Kesim bedeli hayvanın eti, derisi veya sakatatından karşılanmaz. Başvurunun kabulü, kurbanın kesildiği anlamına gelmez; kesim aşamasının bilgisi ayrıca öğrenilir.
Başvuruyla kesimin tamamlanmasını ayırmak
Bayram kurbanı, kurban kesim günleri içinde kesilmesi gereken ibadettir. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Vekâletle kurban organizasyonlarında uyulması gereken esas ve şartlar nelerdir?) Organizasyonun başvuru alması, ödeme kaydı oluşturması veya genel bir hazırlık paylaşması gerçek kesimin yerini tutmaz. Başvuran kişi, kendi adına kesimin hangi aşamada olduğunu sorabilir. Vakit konusunda mezhep farkı bulunduğundan kurbanın dördüncü günü kesim açıklaması ayrıca okunabilir; bütün mezheplere tek süre yüklenmez.
Kesim ücreti, kurbanın eti, derisi veya sakatatından karşılanmaması gereken bedeldir. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Vekâletle kurban organizasyonlarında uyulması gereken esas ve şartlar nelerdir?) Hizmet bedelinin açıklanmasıyla derinin ücret yerine alınması aynı işlem değildir. Kurban kesim ücreti bağış ile ödeme arasındaki farkı ayrıntılandırır. Bu rehber tutar veya fiyat karşılaştırması vermez. Kuruluşun nasıl ücretlendirdiğini öğrenmek, et ve deri üzerindeki sahiplik haklarını da açık tutmalıdır.
| Başlık | Sorulabilecek bilgi | Karıştırılmaması gereken işlem |
|---|---|---|
| Başvuru | Yetki ve kayıt tamamlandı mı? | Fiilî kesim |
| Vakit | Kişi adına kesim ne zaman yapıldı? | Genel hazırlık duyurusu |
| Kesim bedeli | Et, deri ve sakatattan ayrı mı? | Kurban unsuruyla ödeme |
| Niyet | Müvekkil adına kurban niyeti var mı? | Yalnız et temini |
Kesim videosu veya fotoğrafı istemek bir değerlendirme tercihi olabilir; burada kaynakla doğrulanmamış zorunlu bir dinî şart olarak sunulmaz. Görüntünün bulunması kadar hangi işlemi gösterdiği de önemlidir. Başka kesimlere ait genel kayıt, belirli kişinin adına gerçekleşen kesimi açıklamayabilir. Kurulun esasları görüntü üzerinden yeni bir geçerlilik ölçüsü kurmaz; hayvan, sahip, yetki, niyet ve vakit şartlarını açıklar. Kontrol soruları da bu kaynaklı çerçeveyi izler.
Et, deri ve sakatatın tesliminde hangi haklar korunur?
Et hissedara veya sahibinin rızasıyla ihtiyaç sahiplerine ulaştırılır. Hisseler karıştırılmaz ve sahibine kendi hayvanından et verilir. Deri ile sakatat da sahibine aittir; bunların uygun bağışı kişinin iznine dayanır.
Teslim ile bağışın yetki kapsamı
Kurban etinin tamamı, hissedara veya sahibinin rızasıyla ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmalıdır. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Vekâletle kurban organizasyonlarında uyulması gereken esas ve şartlar nelerdir?) Kuruluşun yardım amacı taşıması, kişinin et üzerindeki tasarruf hakkını kendiliğinden kaldırmaz. Etin bağışlanması isteniyorsa bu tercih yetki kapsamında açıklanır. Kurban eti dağıtımı türlere göre paylaşımın çerçevesini tamamlar. Adak gibi alıcı sınırı olan türler de genel bayram kurbanıyla aynı dağıtım iznine indirgenmez.
Kesilen büyükbaşın etleri eşit hisselere ayrılarak hazırlanır ve her hissedara kendi adına kesilen hayvandan et verilir. Hisseler belirlenerek kesilmiş farklı hayvanların etlerini karıştırma yoluna gidilmez. Kurul, etlerin bir bölümünün satılmasını veya belirlenen miktarın üzerindeki etlerden yeni hisse oluşturulmasını da uygun görmez. Teslimde bir miktar belirsizliğini gidermek için başka hayvanın etini eklemek, sahibin hayvanıyla olan bağı açıklamadan olağan yöntem gibi sunulamaz.
Kurban derisi ve sakatatı, hisse sahibinin mülkiyetinde olan unsurlardır. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Vekâletle kurban organizasyonlarında uyulması gereken esas ve şartlar nelerdir?) Bunlar sahibine veya onun izniyle dinen bağışlanması caiz olan kişi ya da hayır kurumlarına ulaştırılır. Hizmeti yürüten kuruluş, bu unsurları kendiliğinden kendi geliri sayamaz. Kurban derisinin değerlendirilmesi kullanım, bağış ve ücret yasağını tamamlar. İzin açıklaması her unsurun hangi amaçla teslim edileceğini anlaşılır kılar.
| Unsur | Kaynaklı çerçeve | Başvuranın sorusu |
|---|---|---|
| Et | Sahibine veya rızasıyla ihtiyaç sahibine | Teslim tercihim kaydedildi mi? |
| Hisse | Kendi hayvanının etinden pay | Hayvan ve pay ilişkisi korunuyor mu? |
| Deri ve sakatat | Sahibine ait; uygun bağış izinle | İznim hangi işlemi kapsıyor? |
| Et miktarı | Çıkan gerçek et teslim edilir | Kesin kilogram taahhüdü var mı? |
Teslim tercihini açıklarken:
- Etin size mi ihtiyaç sahiplerine mi ulaşacağını belirtin.
- Bağış izninin kapsamını öğrenin.
- Deri ve sakatatın teslimini ayrıca netleştirin.
- Kesin et miktarıyla kurban hissesini aynı ürün saymayın.
Kurul, kurbanın et satın alımını çağrıştırmaması için belirli kilogramda et taahhüdü yerine tahmini aralık belirtilip çıkan gerçek etin verilmesini açıklar. Rehber kilogram tahmini üretmez. Bir kuruluşun et miktarını anlatma biçimi bu ayrım bakımından incelenebilir. Kurban hissesi belirli bir hayvandaki ibadet amaçlı payla ilgilidir; yalnız belirli miktarda et elde etmeye yönelik alışveriş anlatımı aynı çerçeveyi karşılamaz.
Kuruluşları değerlendirirken cevaplar nasıl karşılaştırılır?
Vekâlet modeli, hayvan uygunluğu, önceden belirlenen hisseler, kesim vakti ve izinli teslim aynı kontrol sırasıyla değerlendirilir. Kurulun şartları kurum adına göre değişmez. Eksik cevaplar öğrenilir; kurum adı veya tanıtım beyanı kesin uygunluk kanıtı sayılmaz.
Başvurudan teslim sonrasına aynı kontrol sırası
Güvenilir kurban kuruluşu arayışında ilk görüşmede alım ve kesim modeli sorulur; ardından uygun hayvanın ve hissedarların nasıl belirlendiği öğrenilir. Kesim aşamasında vakit ve kişi adına işlem bilgisi, teslim aşamasında ise etin kime ulaştırıldığı açıklanır. Bu sıra, eksik bilgiyi hangi aşamada soracağınızı gösterir. Örneğin genel vekâlet modeline verilen cevapla belirli hayvan satış modeline verilen cevap farklı olabilir. Farkın kendisi sorun sayılmaz; her modelin kendi şartlarının yerine getirilip getirilmediği değerlendirilir.
Kuruluşun yurt dışında çalışması tek başına kurbanı geçersiz kılmaz. Kurul başka il veya ülkede vekâletle kesime izin verir; yaşanılan yerde muhtaçlar varsa orada kesip dağıtmayı daha uygun bulur. Bu tercih açıklaması bir ülke veya kuruluşa otomatik onay vermez. Kurumun kesim yeri neresi olursa olsun hayvanın uygunluğu, vekâletin yerine getirilmesi ve sahiplerin hakları korunur. Coğrafi bilgi, işlemin esaslarına ilişkin cevaplarla birlikte değerlendirilir.
Değerlendirme notunuzda ayrı tutun:
- Vekâlet ve satış modeline verilen cevap
- Hayvan ve hissedar kaydına verilen cevap
- Kesim vakti ve ücret uygulaması
- Et, deri ve sakatatın izinli teslimi
Başvuru tamamlandığında verilen yetkinin kapsamını hatırlamak, sonradan teslim tercihini kontrol etmeyi kolaylaştırır. Ancak bu öneri yeni bir dinî geçerlilik şartı değildir. Rehber kurumların ruhsat, mevzuat veya denetim durumuna ilişkin doğrulanmamış iddia da üretmez. Buradaki kaynaklı dinî esaslar, ilgili kuruluşun somut uygulamasına dair öğrenilecek bilgilerle birlikte değerlendirilir. Cevabı bulunmayan ayrıntı tahmin edilmez; uygunluk hakkında kesin sonuç vermeden önce açıklığa kavuşturulur.
Sık sorulan sorular
Online kurban vekâleti geçerli bir iletişim yolu mu?
Evet. Kurul internet üzerinden vekâlete izin verir. Kuruluşun aldığı yetkiyi gereği gibi yerine getirmesi gerekir.
Her başvuruda belirli hayvanı önceden satın almış mı olurum?
Hayır. Genel alım ve kesim vekâleti modeli de vardır. Belirli hayvan veya hisse satışından sonra kesim vekâleti alınan modelle ayrılır.
Satış modelinde hayvan hangi bilgilerle belirtilir?
Hayvan müşteriye gösterilir veya cinsi, yaşı ve küpe numarası belirtilir. Kurul bunu belirsizliği önlemek için açıklar.
Kesimden sonra boş hisseye yeni kişi eklenebilir mi?
Hayır. Hissedarlar kesimden önce belirlenir. Önceden belirlenen kişiler adına kesilmiş hayvana sonradan yeni ortak eklenmez.
Adımın kesim sırasında sesli okunması zorunlu mu?
Tek tek isim zikri Kurulca tavsiye edilir; zorunlu değildir. Sahiplerin kesimden önce belirlenmesi ve müvekkil adına kesim korunur.
Kesim ücreti deriden düşülebilir mi?
Hayır. Kurul ücretin et, deri veya sakatattan karşılanmamasını belirtir. Uygun karşılıksız bağış farklı işlemdir.
Kurum bütün etleri kendiliğinden bağışlayabilir mi?
Et sahibine veya onun rızasıyla ihtiyaç sahiplerine ulaştırılır. Kuruluşun tasarrufu verilen izin kapsamıyla uyumlu olmalıdır.
Farklı hayvanların etleri ortak havuzda karıştırılabilir mi?
Kurul, hisseler belirlendikten sonra kesilen hayvanların etlerinin karıştırılmamasını ve her sahibin kendi hayvanından et almasını ister.
Kesin kilogramda et sözü nasıl değerlendirilir?
Kurul, kurbanın et alışverişini çağrıştırmaması için kesin miktar taahhüdü yerine tahmini aralıkla çıkan gerçek etin teslimini açıklar.
Bir kesim videosu bütün şartları kanıtlar mı?
Tek başına bütün şartlara ilişkin kesin sonuç vermez. Görüntünün hangi kesimi gösterdiğiyle hayvan, sahip, yetki ve teslim bilgileri ayrıca değerlendirilir.
Yurt dışı organizasyonu otomatik olarak geçersiz mi?
Hayır. Başka ülkede vekâletle kurban kesilebilir. Yaşanılan yerde muhtaçlar varsa orada kesip dağıtmak daha uygun görülür.
Bu rehber belirli bir kuruluşu tavsiye ediyor mu?
Kurum adı veya sıralama vermez. Kurulun vekâlet esasları üzerinden somut uygulama hakkında sorulabilecek bilgileri açıklar.
Diğer sorular için Sık Sorulan Sorular sayfasına göz atabilirsiniz.
Kaynaklar
Bu rehberdeki dini bilgiler Diyanet İşleri Başkanlığı ve Din İşleri Yüksek Kurulu yayınlarına dayanır; mezhep farkı bulunan konularda bu fark ayrıca belirtilmiştir. Kişisel durumunuza özgü sorular için güvendiğiniz bir din görevlisine danışabilirsiniz.
İlgili rehberler
Kesim ve Vekâlet11 dk okuma
Kurban Vekâleti Nasıl Verilir? Vekâletle Kurban Kestirme Rehberi
Vekâlet nasıl verilir, telefonla olur mu, ne söylenir? Kurumlara vekâlet verirken dikkat edilecekler.
Rehberi oku: Kurban Vekâleti Nasıl Verilir? Vekâletle Kurban Kestirme RehberiKurbanlık Hayvan ve Hisse11 dk okuma
Kurbanlık Hisse Nedir? Büyükbaşta Ortaklık Şartları
Büyükbaş kurban kaç hisse olur, kaç kişi ortak olabilir, hissedarların niyeti farklı olabilir mi?
Rehberi oku: Kurbanlık Hisse Nedir? Büyükbaşta Ortaklık ŞartlarıKesim ve Vekâlet11 dk okuma
Kurban Kesmenin Şartları: Kişi, Hayvan, Vakit ve Kesim
Kurban kesmek için kişide, kurbanlık hayvanda, kesim vaktinde ve kesimde aranan şartlar tek sayfada.
Rehberi oku: Kurban Kesmenin Şartları: Kişi, Hayvan, Vakit ve KesimKesim ve Vekâlet13 dk okuma
Kurban Nasıl Kesilir? Adım Adım Kurban Kesimi ve Kesim Adabı
Kurban kesiminin adımları, keserken ne denir, kesimde nelere dikkat edilir, kurbanı kim kesebilir?
Rehberi oku: Kurban Nasıl Kesilir? Adım Adım Kurban Kesimi ve Kesim Adabı
Bu rehberi paylaşın:
Kurban hizmetleri hakkında bilgi alın
Ön görüşmede kurban türünü, vekâlet kapsamını ve teslim beklentinizi açıklayabilirsiniz.