Kurban Arefesi Ne Zaman? Oruç ve İbadet Rehberi

Kurban arefesi nedir?

Kurban arefesi, Kurban Bayramı başlamadan önceki gün ve Zilhicce ayının dokuzuncu günüdür. Arefe adı hac ibadetindeki Arafat vakfesiyle ilişkilidir. Bayramın birinci günü ertesi gün, on Zilhicce tarihinde başlar. Arefede bayram kurbanı kesilmez; hacda olmayanlar için nafile oruç tavsiye edilir. Teşrik tekbirleri ise bu günün sabah namazından itibaren başlar.

Diyanet'in dinî günler listesine göre 2027'de Kurban Bayramı arefesi 15 Mayıs Cumartesi (9 Zilhicce 1448), 2028'de 4 Mayıs Perşembe gününe denk gelir; bayram ve kesim tarihlerinin tamamı 2027 Kurban Bayramı ne zaman rehberinde.

Arefe sözcüğü ve hacdaki yeri

TDV İslâm Ansiklopedisi arefe adını Arafat ve orada yapılan vakfeyle ilişkilendirir. (TDV İslâm Ansiklopedisi, Arefe maddesi) TDV'nin Arefe maddesi (yeni sekmede açılır) terimin tarihî ve dinî kullanımını açıklar. Kurban arefesi, bayramın ilk günü değildir; tarih çizelgesinde dokuz Zilhicceye karşılık gelir. Hacda vakfe yapılan günün Türkiye'deki bayram öncesi hazırlıklarla da anılması, kavramın hac ve günlük kullanım boyutlarını bir araya getirir.

Diyanet'in 2027 dinî günler listesinde arefe 15 Mayıs, Kurban Bayramı başlangıcı 16 Mayıs olarak yer alır. (Diyanet İşleri Başkanlığı, 2027 Dinî Günler Listesi) 2028 listesinde arefe 4 Mayıs'tır. Bu takvim tarihleri yıl bazında değiştiği için gelecek yıllara aynı gün ve ay taşınmaz. Bayramın tamamı ve kesim süresi Kurban Bayramı ne zaman rehberinde yıllara göre açıklanır.

Kurban Bayramı Zilhiccenin kaçıncı günü?

Kurban Bayramı, Zilhicce ayının 10. günü başlar ve dört gün sürer; bayramın son günü 13 Zilhicce'dir. Hanefî mezhebine göre kurban, bayramın ilk üç günü, yani 10, 11 ve 12 Zilhicce'de kesilir.

Bayram süresi ile kesim süresi ayrımı

TDV Bayram maddesi Kurban Bayramı'nın on Zilhiccede başlayıp dört gün sürdüğünü aktarır. (TDV İslâm Ansiklopedisi, Bayram maddesi) Bayramın dört gün olması, bütün mezheplerde kesimin dört gün sürmesi demek değildir. Din İşleri Yüksek Kurulu, Hanefî kesim süresini ilk üç günün akşamına kadar; Şâfiî süresini dördüncü günün gün batımına kadar açıklar. Böylece on üç Zilhicce bayram günü olmakla birlikte mezhep hükmüne göre kesim durumu değişir. Ayrıntılar kurbanın 4. günü kurban kesilir mi rehberinde.

Zilhiccenin ilk dokuz günü nafile oruç için tavsiye edilir; bayramın başladığı onuncu gün bu tavsiyeye katılmaz. Arefe dokuzuncu gündür ve ilk dokuz günün sonuncusudur. Takvimde “teşrik günleri” ifadesi farklı kullanımlara sahip olabildiği için, oruç ve tekbir hükümlerini ayrı başlıklarda görmek gerekir. Teşrik tekbiri ve bayram namazı rehberi namaz sonrasındaki uygulamayı ayrıntılandırır.

Arefe günü kurban kesilir mi?

Hayır, Kurban Bayramı kurbanı arefe günü kesilmez. Kesim vakti, bayram namazı kılınan yerlerde bayramın birinci günü bayram namazından sonra, bayram namazı kılınmayan yerlerde ise fecirden sonra başlar. Diyanet İlmihali'ne göre kurbanın geçerli olması için bu vakit içinde kesilmesi gerekir.

Hadislerle İslâm'da aktarıldığına göre Hz. Peygamber, bayram sabahı vakti gelmeden kesilmiş kurbanları görünce “Kim kurbanını bayram namazından önce kestiyse onun yerine bir koyun kessin. Kim de henüz kesmediyse kurbanını Allah'ın adıyla kessin!” buyurmuştur (Müslim, Edâhî, 1). Kurbanını namazdan önce kesen sahâbîye de “Bu, kurban değil, et için kesilen bir koyun olmuş.” demiştir (Buhârî, Îdeyn, 5).

Bayram kurbanı ile başka kurban türlerini ayırın

Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre bayram namazı kılınan yerde bayram kurbanının vakti namazdan sonra başlar. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Kurban kesim vakti ne zaman başlar ve biter?) Kesim vakti fetvası (yeni sekmede açılır) namaz kılınmayan yerde fecir sonrasını başlangıç sayar. Her iki durumda da arefe, bayram kurbanı için vaktin öncesidir. Arefede bayram kurbanı niyetiyle kesilmiş hayvanı, ertesi günün ibadeti tamamlanmış gibi göstermek doğru değildir.

Normal adak kurbanı için aynı bayram takvimi zorunlu değildir; Kurul, özel gün veya bölge kaydı içeren adakları ayrıca değerlendirir. Akika kurbanı da bayram kesim günlerine bağlı bir udhiyye değildir. Bu ayrım, “arefede hiçbir tür hayvan kesilemez” genellemesini önler. Kişinin adağındaki söz veya kurban türü belirleyicidir. Adak nasıl adanır ve akika kurbanı açıklamaları ilgili özel şartları verir.

Arefe günü oruç tutulur mu?

Evet. Arefe günü oruç tutmak müstehaptır. Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre hacda olanların ise ibadetlerini aksatmamaları ve hâlsiz düşmemeleri için arefe günü oruç tutmamaları daha uygundur.

Hz. Peygamber arefe orucu hakkında “Arefe günü tutulacak orucun önceki ve sonraki senenin günahlarına keffâret olacağını Allah'tan ümit ediyorum.” buyurmuştur (Müslim, Sıyâm, 196-197). Diyanet İlmihali, arefe gününün faziletine dair Allah'ın insanları cehennem ateşinden en çok bu gün azat ettiğini bildiren bir rivayeti de künye belirtmeden aktarır.

Hacda olan ve olmayan kişi için ayrım

Din İşleri Yüksek Kurulu zilhiccenin ilk dokuz gününde, özellikle arefede nafile orucu tavsiye eder. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Zilhicce ayında ve Arefe gününde oruç tutmanın fazileti) Arefe orucu fetvası (yeni sekmede açılır), hacda bulunanlar için farklı değerlendirme yapar: vakfe ve diğer ibadetlerde güçsüz düşmemeleri amacıyla oruç tutmamaları daha uygun görülür. Diyanet İlmihali I ve TDV Arefe maddesi ise hacda olanların arefe günü oruç tutmasının mekruh görüldüğünü aktarır. Bu farkı belirtmeden “herkes arefede mutlaka oruç tutar” demek kaynaklı değildir.

Arefe orucu farz veya vacip değil, nafile ibadettir. Kişi oruç tutamadığında kurban ibadetinin geçerliliği etkilenmez. Kaynakta orucun faziletiyle ilgili rivayet aktarılır; rivayetten kişiye özgü kesin günah affı güvencesi çıkarılmamalıdır. Hacda olanların ibadet gücü ve hacda olmayanların nafile oruç imkânı ayrı ele alınır. Hac kurbanı da bayram kurbanıyla her açıdan aynı hükme sahip değildir.

Kurban orucu diye bir oruç var mı?

İncelediğimiz Diyanet kaynaklarında “kurban orucu” adıyla ayrı bir oruç tanımlanmaz. Kurban Bayramı'ndan önce tavsiye edilen oruç, Zilhicce ayının ilk dokuz gününde tutulan nafile oruçtur; Diyanet İlmihali bunu “Zilhicce orucu” başlığıyla anlatır.

Hz. Peygamber'in Zilhicce'nin ilk dokuz gününü oruçla geçirdiği rivayet edildiği için bu günleri oruçlu geçirmek müstehaptır; farz ya da vacip bir oruç değildir. Diyanet'in dinî günler listesine göre 1 Zilhicce 1448, 7 Mayıs 2027 Cuma gününe denk gelir; buna göre Zilhicce'nin ilk dokuz günü 7–15 Mayıs 2027'dir. 2028'de bu günler 26 Nisan–4 Mayıs arasındadır.

Halk arasındaki ad ile kaynakta geçen ad

“Kurban orucu” sözü halk arasında bayram öncesi nafile oruç için kullanılsa da Diyanet İlmihali konuya zilhicce orucu olarak yaklaşır. İlk dokuz günün tümü tutulabilir; yalnız birkaç günün tutulması da mümkündür. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Zilhicce ayında ve Arefe gününde oruç tutmanın fazileti) Onuncu günle başlayan bayram, tavsiye edilen günlerin dışında kalır. Bayram gününde aç kalmayı sürdürmek dinî oruç sayılmaz.

Kurban kesilinceye kadar hiçbir şey yememe anlayışıyla zilhicce orucu birbirine karıştırılmamalıdır. Kurul, bayram sabahında ilk yemeği kurban etinden yeme tavsiyesini kendi evinde kesim yapabilen kişilerle sınırlar. Kesim için akşama veya ertesi güne kadar sıra bekleyenlerin oruçlu gibi aç kalmasını uygun görmez. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Kurban bayramı günü kurban kesilmeden önce bir şey yememenin dinî dayanağı var mıdır?) Böylece arefe orucu bayram gününe uzatılmaz.

Zilhicce orucu (kurban orucu) nasıl tutulur?

Zilhicce orucu diğer nafile oruçlar gibi tutulur: imsak vaktinden iftar vaktine kadar yeme, içme ve cinsel ilişkiden uzak durulur. Oruca kalben niyet etmek yeterlidir.

• Niyet: Hangi orucun tutulacağını kalpten geçirmek yeterlidir; niyetin dil ile söylenmesi menduptur. Nafile oruç için “yarın oruç tutmaya” niyet etmek gibi genel bir niyet yeterlidir.

• Niyetin vakti: Hanefî mezhebine göre nafile oruca gün batımından ertesi gün öğle vaktinin girmesinden az öncesine kadar niyet edilebilir; imsaktan sonra yapılan niyetin geçerli olması için o vakitten itibaren bir şey yenip içilmemiş olması gerekir. En faziletlisi, sabah vakti girmeden önce ya da geceden niyet etmektir.

• Orucun süresi: Oruç imsak vaktinde, yani tan yerinin ağarmasıyla başlar ve iftar vaktinde sona erer.

• Kaç gün tutulur?: Zilhicce'nin ilk dokuz gününün tamamı tutulabileceği gibi yalnızca birkaç günü de tutulabilir; arefe günü bu dokuz günün sonuncusudur.

• Oruç bozulursa: Diyanet İlmihali'ne göre başlanmış nafile bir orucun bozulması durumunda kazası Hanefîlere göre vaciptir; Şâfiî'ye göre ise nafile orucun kazası gerekmez.

Niyetin zamanı ve gün seçimi

Diyanet İlmihali I, nafile oruca niyetin kalpte yapılmasını esas alır. Hanefî açıklamada niyet, önceki akşamdan ertesi gün öğle vaktine yakın zamana kadar mümkün olabilir; imsaktan sonra niyet eden kişinin o zamana kadar orucu bozacak iş yapmamış olması gerekir. (Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I, Oruç bölümü) Bu ayrıntı mezhep etiketinden koparılarak bütün görüşler için aynı sınır gibi sunulmaz.

Kişi ilk dokuz günün tamamını veya seçtiği birkaç günü tutabilir. Arefe gününü tek başına tutma imkânı da Kurul fetvasındaki “birkaç gün” çerçevesiyle uyumludur. Bayramın ilk günü bu dizinin onuncu günüdür ve oruç listesine eklenmez. İmsak ve iftar vakitleri yaşanılan yere göre belirlenir. Dinî gün tarihiyle günlük namaz vaktini birbirine karıştırmamak için yerel Diyanet vakitleri kontrol edilir.

Kurban Bayramı günlerinde oruç tutulur mu?

Hayır. Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre Kurban Bayramı'nın dört gününde oruç tutmak yasaktır. Diyanet İlmihali bu günlerde oruç tutmanın haram, bir görüşe göre tahrîmen mekruh olduğunu belirtir.

Din İşleri Yüksek Kurulu'nun oruç tutulması yasak günler fetvasına göre yasağın nedeni, bayram günlerinin yeme, içme ve sevinç günleri olmasıdır. Kurul aynı fetvada Hz. Peygamber'in teşrik günlerini yeme, içme ve Allah'ı anma günleri olarak nitelediğini Müslim, Sıyâm, 144 künyesiyle aktarır. Bu nedenle tavsiye edilen Zilhicce orucu, bayramdan önceki dokuz günle sınırlıdır.

Bayramın dört günü oruç sınırı

Din İşleri Yüksek Kurulu, Kurban Bayramı'nın dört gününde oruç tutulmayacağını açıklar. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Oruç tutulması yasak günler fetvası) Diyanet İlmihali I hüküm derecesini haram, başka bir değerlendirmede tahrîmen mekruh ifadeleriyle aktarır. Bu mezhep ve kaynak ayrımı silinmemelidir. Zilhicce orucunun dokuzuncu gün sonunda bitmesi, arefe ile bayram arasındaki en önemli zaman çizgisidir.

Bayram sabahı kesim saatini beklemek, oruç tutmakla aynı şey değildir. Kurul sırada bekleyen kişinin açlığını bir ibadet şartına dönüştürmez. Bayramın birinci gününde kesim namazdan sonra başladığından her kişi aynı saatte et yiyemeyebilir. Bu pratik fark yeni oruç kuralı üretmez. Kurbanla ilgili yanlış inanışlar rehberinde aç kalma iddiasının sınırları ayrıca incelenir.

Arefe günü neler yapılır?

Arefe günü sabah namazıyla teşrik tekbirleri başlar; hacda olmayanlar için oruç tutmak müstehaptır. Hacılar ise bu gün Arafat'ta, haccın temel rüknü olan vakfeyi yapar.

Teşrik tekbiri, dua ve Arafat vakfesi

Hanefîlerin tercih edilen görüşünde teşrik tekbirleri arefe sabahı farz namazından sonra başlayıp bayramın dördüncü günü ikindiye kadar sürer. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Teşrik tekbirlerinin dinî hükmü) Bu 23 vakitlik aralık, kurbanın kesim günleriyle aynı uzunlukta değildir. Hacdaki kişi Arafat vakfesini yapar; hacda olmayan kişi için arefe orucu tavsiye edilir. Bir kişinin hacda bulunup bulunmaması oruç değerlendirmesinde önemli ayrımdır.

TDV Arefe maddesi, günün dua bakımından önemine ilişkin rivayetleri aktarır. Rivayeti kaynakta verilen bağlamıyla anmak, belirli sayıda dua okuma zorunluluğu icat etmekten daha doğrudur. Kurban arefesi için güvenli kısa özet şudur: gün dokuz Zilhiccedir, bayram kurbanı henüz kesilmez, nafile oruç hacda olmayanlara tavsiye edilir ve teşrik tekbirleri sabah namazıyla başlar. Ayrıntılar kişinin mezhebi ve hac durumuyla birlikte değerlendirilir.

Sık sorulan sorular

Diğer sorular için Sık Sorulan Sorular sayfasına göz atabilirsiniz.

Kaynaklar

Bu rehberdeki dini bilgiler Diyanet İşleri Başkanlığı ve Din İşleri Yüksek Kurulu yayınlarına dayanır; mezhep farkı bulunan konularda bu fark ayrıca belirtilmiştir. Kişisel durumunuza özgü sorular için güvendiğiniz bir din görevlisine danışabilirsiniz.

1. 1.

   “Arefe” maddesi (yeni sekmede açılır)TDV İslâm Ansiklopedisi

2. 2.

   2027 Yılı Dinî Günler Listesi (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı

3. 3.

   2028 Dinî Günler Listesi (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı

4. 4.

   Kurban bayramı günü kurban kesilmeden önce bir şey yememenin dinî dayanağı var mıdır? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

5. 5.

   Kurban kesim vakti ne zaman başlar ve biter? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

6. 6.

   İlmihal II: İslâm ve Toplum, “Kurban” ve “Adak” bölümleri (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı

7. 7.

   Hadislerle İslâm, 2. cilt, “Kurban Allah’a Yakın Olma Vesilesi” bölümü (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı

8. 8.

   Adak kurbanı ne zaman kesilmelidir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

9. 9.

   Akîka kurbanı nedir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

10. 10.

    Zilhicce ayında ve Arefe gününde oruç tutmanın fazileti nedir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

11. 11.

    Oruç tutulması yasak olan günler hangileridir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

12. 12.

    İlmihal I: İman ve İbadetler, “Oruç” bölümü (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı

13. 13.

    Oruca ne zaman ve nasıl niyet edilir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

14. 14.

    İlmihal I: İman ve İbadetler, “Hac ve Umre” bölümü (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı

15. 15.

    İlmihal I: İman ve İbadetler, “Bayram Namazı” ve “Teşrik Tekbirleri” bölümleri (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı

16. 16.

    Teşrik tekbirlerinin dinî hükmü nedir, bu tekbirleri kimler ne zaman getirir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

17. 17.

    Kurban İbadetiyle İlgili Açıklama (20 Nisan 2026) (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

18. 18.

    Vekâlet yoluyla kurban kesilebilir mi? Kişinin bulunduğu şehir veya ülke dışında vekâletle kurban kestirmesinin hükmü nedir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu

İlgili rehberler

• 

  Kurbanın Hükmü ve Takvimi2 Ekim 2026·11 dk okuma

  2027 Kurban Bayramı Ne Zaman, Kaç Gün Kaldı? Arefe ve Kesim Günleri

  2027 Kurban Bayramı tarihleri, arefe günü, kurban kesim günleri ve 4. günde kesimin hükmü.

  Rehberi oku: 2027 Kurban Bayramı Ne Zaman, Kaç Gün Kaldı? Arefe ve Kesim Günleri
• 

  Kurbanın Hükmü ve Takvimi2 Ekim 2026·12 dk okuma

  Kurban Namazı Nasıl Kılınır? Kurban Bayramı Namazı ve Teşrik Tekbiri

  Kurban namazı var mı, Kurban Bayramı namazının kılınışı, niyeti ve vakti, teşrik tekbiri ve kurban keserken tekbir.

  Rehberi oku: Kurban Namazı Nasıl Kılınır? Kurban Bayramı Namazı ve Teşrik Tekbiri
• 

  Kurbanın Hükmü ve Takvimi2 Ekim 2026·10 dk okuma

  Kurbanla İlgili Yanlış İnanışlar ve Kaynaklı Yanıtlar

  Kurban kanı, tek sayı hisse, kapak atma, kurban namazı, ölü kurbanı ve diğer yaygın yanlışlar ile doğruları.

  Rehberi oku: Kurbanla İlgili Yanlış İnanışlar ve Kaynaklı Yanıtlar
• 

  Kurbanın Hükmü ve Takvimi2 Ekim 2026·11 dk okuma

  Hedy Kurbanı Nedir? Hacda Kurbanın Türleri ve Hükmü

  Hedy ve udhiyye farkı, hacda kimlerin kurban keseceği, ceza kurbanı (dem), kesim yeri, zamanı ve eti.

  Rehberi oku: Hedy Kurbanı Nedir? Hacda Kurbanın Türleri ve Hükmü