Kısaca
Adlandırma: Sadaka kurbanı ayrı zorunlu bir kurban türü olarak sunulmaz.
Niyet: Adanmamış gönüllü kurban nafiledir; adak varsa özel hükümler doğar.
Et: Adanmamış nafilede sahibi ve ailesi de etten yararlanabilir.
Paylaşım: İhtiyaç sahiplerini gözetmek, sabit kişi veya paket kotası üretmek değildir.
Uygulama: Hayvanın yaşı, sağlığı, ibadet niyeti ve vekâlet şartları korunur.
Sadaka kurbanı nedir?
Sadaka kurbanı, yardım ve paylaşma amacıyla gönüllü kesilen kurban için halk arasında kullanılan addır. İncelenen resmî kaynaklarda bağımsız zorunlu kurban türü olarak tanımlanmaz; adanmadıkça nafile kurban çerçevesinde değerlendirilir. Gerçek bir adak varsa, kurbanın yükümlülüğü ve etinden kimlerin yararlanabileceği adak hükümleriyle ayrıca belirlenir; yalnız isim aynı hükmü oluşturmaz.
Yardım niyeti ile ibadet türünü birlikte belirlemek
Bir kişi ihtiyaç sahipleriyle et paylaşmak için gönüllü kurban kesmek isteyebilir. Yardım düşüncesi kurbanın amacını anlatır; kesilen hayvanın dinî türünü tek başına belirlemez. Önce kişinin gerçekten adakta bulunup bulunmadığı anlaşılır. Adak yoksa gönüllü ibadet, varsa adak yükümlülüğü değerlendirilir. Aynı hayvanın aile içinde sadaka kurbanı diye anılması, yapılmış adak sözünü kendiliğinden ortadan kaldırmaz; adını sonradan değiştirmek yerine niyet ve sözün içeriği incelenir.
Nafile kurbanların belirli bir kesim vakti yoktur. (TDV İslâm Ansiklopedisi, Kurban maddesi, Geçerlilik Şartları) TDV'nin kurban açıklaması (yeni sekmede açılır), gönüllü kurbanın zaman çerçevesini gösterir. Nafile kurban nedir rehberi sadaka, şifa ve hacet adlarının ortak gönüllü çerçevesini tamamlar. Bu yazının odağı sadaka niyetiyle et paylaşımıdır; her gönüllü kurbanın aynı aile veya dağıtım planıyla yapılması gerekmez.
Kurban ile doğrudan para yardımı da aynı işlem değildir. İkisi de ayrı niyetlerle değerlendirilebilir; fakat hayvan kesilmeden yalnız para verilmesi kurban kesimi diye anlatılmaz. Kurul kurbanın rüknünü hayvanın kesilmesi olarak açıklar. KurbanKestir'in hizmeti vekâletle kurban talebidir; genel sadaka toplayan bir hizmet gibi sunulmaz. Kullanılan sadaka kelimesi hem ibadetin türü hem hizmetin kapsamı hakkında açık bilgi verilmesini gerektirir.
Sadaka niyetiyle kesilen kurban ne zaman adak hükümlerine girer?
Adak, kişinin yükümlü olmadığı ibadeti Allah'a söz vererek üstlenmesidir. Gönüllü yardım düşüncesi ile şartları taşıyan adak aynı şey değildir. Adak yapılmışsa kurban yalnız sadaka adı kullanılarak nafile sayılmaz; adak şartları ve varsa gerçekleşmesi beklenen şart ayrıca incelenir.
Sözün içeriğini adı kadar önemsemek
Din İşleri Yüksek Kurulu adağı, kişinin dinen sorumlu olmadığı ibadeti Allah'a karşı kendisine borç kılması çerçevesinde açıklar. Kurban kesmeyi düşünmekle dinen geçerli adakta bulunmak birbirinden ayrılır. Kurul adakta bulunan kişinin ve adanan ibadetin şartlarını ayrıca belirtir. Bu sebeple yalnız komşunun kullandığı isim veya ailedeki alışkanlık üzerinden kesin adak sonucu verilmez. Kurbanı planlayan kişinin sözünün ne olduğu, bir şarta bağlanıp bağlanmadığı ve hangi ibadetin üstlenildiği belirlenir.
Adak kurbanının etinden adayan kişi, eşi, usûlü ve fürûu ile dinen zenginler yiyemez. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Adak kurbanı kesmenin hükmü nedir?) Adak kurbanını kimler yiyebilir özel paylaşım hükümlerini açıklar. Sadaka niyetiyle kesilen adanmamış kurbana bu yasak otomatik aktarılmaz; gerçek adakta ise yasak kaldırılmaz. Hüküm, etin paketine yazılan addan önce kurbanın niyet ve adak durumuyla belirlenir.
| Durum | İbadet çerçevesi | Et paylaşımında sonuç |
|---|---|---|
| Adanmamış gönüllü kurban | Nafile | Adak yeme yasağı otomatik uygulanmaz |
| Şartları taşıyan kurban adağı | Adak | Sahip ve yasaklı yakınlar yiyemez |
| Şarta bağlı kurban adağı | Şart gerçekleşmesi ayrıca incelenir | Adak cevabı kendi şartıyla uygulanır |
| Yalnız para yardımı | Hayvan kesimi değildir | Kurban kesildi diye anlatılmaz |
Şarta bağlı adakta şartın gerçekleşmesi zaman bakımından önemlidir. Kurul şart gerçekleşince ilk fırsatta yerine getirmeyi açıklar. Gönüllü kurbanın belli bir vakti bulunmaması bu şartı kaldırmaz. Adak nasıl adanır ve adak kurbanı şartları söz, tür ve hayvan konularını tamamlar. Paylaşım listesi hazırlamadan önce bu ayrımların belirlenmesi, sonradan etin kimlerce yenebileceği konusunda karışıklığı azaltır.
Paylaşım öncesi niyet kontrolü:
- Gerçekten adakta bulunuldu mu?
- Söz bir şarta bağlı mıydı ve şart gerçekleşti mi?
- Kesim gönüllü nafile mi, adak yükümlülüğü mü?
- Dağıtım listesi belirlenen kurban türüne uygun mu?
Adanmamış sadaka kurbanından sahibi ve ailesi yiyebilir mi?
Adanmamış gönüllü kurban adak yasağıyla değerlendirilmez. Kurul şükür kurbanının etinden kesen kişi dahil herkesin yararlanabileceğini açıklar; TDV nafile kurbanı adak ve vasiyet hükümlerinden ayırır. Yardım niyeti tek başına sahibi ve ailesine yeni yeme yasağı oluşturmaz.
Gönüllü paylaşımda adak yasağı aramamak
Kurban sahibi etin bir bölümünü evinde değerlendirmek, bir bölümünü yakınlarıyla paylaşmak, bir bölümünü ihtiyaç sahiplerine ulaştırmak isteyebilir. Adak yoksa sırf sadaka adı kullanıldığı için kendi payından yemesinin yasak olduğu söylenmez. Kurulun şükür kurbanı fetvası, adakta bulunmadıkça zorunluluk doğmadığını ve etinden kesen kişi dahil herkesin yararlanabileceğini belirtir. Şükür kurbanı ile gönüllü niyet arasındaki bağ, adak kurbanının özel yasağından ayrı okunur.
Şükür kurbanının etinden, adak olmadığında kesen kişi dahil herkes yararlanabilir. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Şükür kurbanı ne demektir?) Şükür kurbanı fetvası (yeni sekmede açılır) gönüllü ibadetin paylaşımını açıklar. TDV Kurban maddesi, nafileyle adak kurbanını farklı hükümlerle ele alır; gönüllü paylaşım yapılırken gerçek adak etinin özel yasağı ayrıca korunur. Bu ayrım isimden önce gelir. Gönüllü kurban hakkındaki izin, gerçek adak etini aynı aileye ikram etme izni şeklinde genişletilmez.
Yakınlar arasında et paylaşımı planlanırken kişinin fakir veya zengin oluşu ile kurbanın adak olup olmadığı aynı soru değildir. Adak etinde zenginlik ve yakınlık yasakları özel olarak önem taşır. Adanmamış nafilede ise aile ve yakınların yararlanması farklı çerçevededir. Örneğin aynı sofraya hem adak hem gönüllü kurban eti getirilecekse, her etin kurban türü ayrı bilinir. Paketlerin adı veya davetin ortak olması, adak hükümlerini diğer ete taşımayı gerektirmez.
| Kişi | Adanmamış gönüllü kurban | Adak kurbanı |
|---|---|---|
| Kurban sahibi | Yararlanabilir | Yiyemez |
| Sahibin eşi ve usûl-fürûu | Adak yasağı otomatik uygulanmaz | Yiyemez |
| Dinen zengin yakın veya misafir | Adak yasağı otomatik uygulanmaz | Yiyemez |
| Uygun ihtiyaç sahibi | Paylaşımın muhatabı olabilir | Özel yakınlık yasakları da incelenir |
Tür: Adakla nafileyi aynı et hükmü saymayın.
Aile: Adanmamış kurbanda yeni aile yeme yasağı üretmeyin.
İkram: Gerçek adakta yasaklı kişilere izin genellemesi yapmayın.
Paket: Karışık kurban türlerinde etin hangi ibadete ait olduğunu bilin.
Sadaka niyetiyle kurban eti nasıl paylaşılabilir?
İhtiyaç sahiplerini, yakınları ve ev halkını gözeten paylaşım planı yapılabilir. Kurul normal kurban etinin üçe ayrılmasını tavsiye eder; Hanefîlerde tamamının evde kalabileceğini, imkânı geniş kişinin daha fazla paylaşmasının uygun olduğunu belirtir. Şâfiîlerde fakire az da olsa verme hükmü ayrıca korunur.
Tavsiye ile sabit dağıtım kotasını ayırmak
Kurban etini ihtiyaç sahipleriyle paylaşma düşüncesi, herkese aynı paket sayısını veya aynı alıcı sayısını zorunlu kılmaz. Kurul üçe ayırma tavsiyesi yanında imkânı geniş olanların muhtaçların arttığı dönemde çoğunu veya tamamını dağıtmasının daha uygun olduğunu açıklar. Dolayısıyla plan, kişinin imkânı ve yardım niyetiyle hazırlanabilir. Mevcut fetvada bulunmayan kişi başına sabit et kilosu veya tüm kurbanlarda aynı dağıtım miktarı bu rehberde hesaplanmaz.
Normal kurban etini üçe ayırmak, zorunlu üç eşit paket kuralı değildir. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Kurban eti nasıl değerlendirilmelidir?) Et paylaşımı fetvası (yeni sekmede açılır), Hanefî ve Şâfiî açıklamalarını ayrı verir. Hanefî normal kurbanda etin tamamı evde bırakılabilir; Şâfiîlerde az da olsa fakire verilmelidir. Genel paylaşım cevabı adak etinin özel yasağını kaldırmaz. Kurban eti nasıl dağıtılır tür ve mezhep ayrımlarını tamamlar.
Aynı aile yardım için birden fazla paket hazırlayabilir; alıcıların ihtiyaç durumunu öğrenmek planlama tercihidir. Etin kaç kişiye yeteceği hayvandan çıkan miktar ve seçilen pakete bağlıdır. Rehber kaynakta bulunmayan kesin verim veya herkese aynı kilo garantisi vermez. İhtiyaç sahibine ayrılan etle yakınlara ikram edilecek et baştan ayrıldığında dağıtım daha anlaşılır olur. Adak varsa plan, yalnız bu pratik kolaylıkla değil adak hükümleriyle de kontrol edilir.
Paylaşım listesinin dört alanı:
- Kurban türü: nafile mi, adak mı?
- Ev halkının kullanımı: ilgili türün izni var mı?
- Yakınlara ikram: adak yasağı söz konusu mu?
- İhtiyaç sahibine ayrılan pay: sahibin niyet ve izin kapsamı ne?
Gönüllü kurbanda hayvan ve zaman şartları nasıl uygulanır?
Nafile kurbanın belli bir kesim vakti bulunmaması, hayvan şartlarının kalkması değildir. Kurul yaş ve sağlık şartlarının kurban türlerinde korunduğunu açıklar. Koyun, keçi, sığır, manda ve deve; yaş, sağlık ve ortaklık şartlarıyla değerlendirilir.
Gönüllülük hayvanın vasıflarını kaldırmaz
Koyun ve keçi yalnız bir kişi için kurban edilir. Büyükbaşta en çok yedi kişi, her biri en az yedide bir payla ortak olabilir. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Kurban İbadetiyle İlgili Açıklama, 20 Nisan 2026)
Büyükbaş hayvanda ortakların ibadet amaçları aynı olmak zorunda değildir. Kurul her ortak ibadet niyeti taşıdığında bir kişinin nafile, diğerinin adak, akika veya bayram kurbanı niyetiyle katılabileceğini açıklar. Ortak kesim, adak hissesinin etini nafile hissenin yeme iznine dönüştürmez. Her sahibin niyeti ve et üzerindeki hakkı ayrı belirlenir. Bu Hanefî kaynaklı açıklamada yalnız et elde etmek için katılma niyeti, ibadet niyetiyle aynı sayılmaz; diğer mezhep ortaklık ayrıntıları ayrıca değerlendirilir.
Kurbanın gönüllü oluşu kişiyi kesmeye zorlayan yükümlülüğün bulunmamasıyla ilgilidir. Kurban olarak yapılacak işlemin kendi şartları ise korunur. Kurulun 2026 açıklaması, şükür niyeti veya farklı amaçlarla kesimde yaş gibi şartların gerekmeyeceği düşüncesini düzeltir. Sağlıklı ve uygun yaştaki hayvan, ehil kesim ve ibadet niyeti birlikte gözetilir. Et satın alıp dağıtmak ayrı bir yardım tercihi olabilir; bu işlem kurban kesimi diye adlandırılmaz.
Nafile kurbanda, kurbanlık hayvanın yaş ve sağlık şartları korunur. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Kurban İbadetiyle İlgili Açıklama, 20 Nisan 2026) Kurbanlık hayvan şartları ayrıntıları verir. Deve beş, sığır ve manda iki, koyun ve keçi bir kamerî yaşını doldurmalıdır. Altı ayını tamamlayıp bir yaşındaki gibi gösterişli koyun istisnası, keçi veya diğer türlere aktarılmaz. Kurban hissesi ortaklık koşullarını tamamlar.
| Alan | Kaynaklı ölçü | Korunacak ayrım |
|---|---|---|
| Hayvan türü | Koyun, keçi, sığır, manda, deve | Her hayvan kurban sayılmaz |
| Yaş | Kamerî yaş ve koyun istisnası | Gönüllü niyet yaş şartını kaldırmaz |
| Sağlık | Kurban olmaya engel kusurlar incelenir | Sadece ağırlıkla uygunluk belirlenmez |
| Zaman | Nafilede belli vakit yoktur | Bayram kurbanının süresi değişmez |
Yıl içindeki gönüllü kesimle bayram kurbanının zamanı farklıdır. Nafilenin belirli vakte bağlı olmaması, yükümlü kişinin bayram kurbanını istediği zamana taşıyabileceği anlamına gelmez. Aynı şekilde şarta bağlı adağın şartı, gönüllü zaman izniyle kaldırılmaz. Kesim planında önce ibadet türü belirlenir, sonra onun zaman ve hayvan şartları uygulanır. Bu sıralama hem bireysel kesimde hem vekâletle organizasyonda doğru kaynağı kullanmayı kolaylaştırır.
Vekâletle sadaka niyetli gönüllü kurbanda hangi bilgiler açık olmalı?
Kurban sahibi ibadet türünü, vekâlet kapsamını ve etin nasıl değerlendirileceğine ilişkin iznini açıklar. Organizasyon hayvanı sahibinin adına kurban niyetiyle kesmelidir. Genel sadaka toplama hizmeti ile vekâletle gönüllü kurban talebi birbirinin yerine sunulmaz.
Kesim ve dağıtım yetkisini açık vermek
Kurul vekâletle organizasyonda hayvanın alımı, kesimi ve et üzerindeki tasarrufla ilgili kuralları ayrı açıklar. Sahibinin etin ihtiyaç sahiplerine verilmesini istemesiyle organizasyonun kendiliğinden aynı yetkiye sahip olduğu varsayımı farklıdır. Görüşmede gönüllü niyet, varsa adak durumu ve dağıtım beklentisi belirtilir. Sahibin izni etin kime teslim edileceği konusunda önemlidir. Kurban vekâleti nasıl verilir yetkilendirmeyi ayrıntılı anlatır; bu yazı para yardımı kampanyası yönlendirmesi yapmaz.
KurbanKestir'de adanmamış gönüllü kurban talebi için şükür kurbanı hizmeti incelenebilir; niyet görüşmede açıklanır. Adak yapılmışsa adak türü ayrıca belirtilir. Ön başvuru sonrası iletişime geçilir ve online ödeme alınmaz. Kurbanın kesilmiş olduğu, yalnız talebin kaydedilmesinden çıkarılmaz. Kesim ve et paylaşımı hakkındaki açıklama, gerçekten verilen yetki ve gerçekleşen işlemle uyumlu olmalıdır; hizmet tanıtımı dinî şartların yerine geçmez.
Ön görüşmede açıklanacak bilgiler:
- Adanmamış gönüllü niyet veya mevcut adak
- Hayvan alımı ve kesim için vekâlet kapsamı
- Etin aileye, yakınlara veya ihtiyaç sahiplerine teslim beklentisi
- Kesimin gerçekleştiğine ilişkin bilgi yöntemi
Sadaka kurbanı adıyla planlanan kesimde temel yol, önce nafile veya adak ayrımını yapmak, sonra hayvan şartlarını ve paylaşımı belirlemektir. Adanmamış gönüllü kurbanın sahibi ve ailesi etten yararlanabilir; gerçek adak varsa özel yasaklar korunur. Vekâletle hizmet, genel sadaka toplama hizmeti değildir. Kaynakta bulunmayan paket kotası, özel dua veya fiyat eklenmeden niyet, yetki ve gerçek kesim açık tutulur.
Sık sorulan sorular
Sadaka kurbanı ayrı zorunlu ibadet türü müdür?
İncelenen kaynaklarda bu ad bağımsız zorunlu tür olarak tanımlanmaz. Adanmamış gönüllü kurban nafile çerçevesinde, yapılmış adak ise kendi hükümleriyle değerlendirilir.
Gönüllü kurbana sadaka demek aileye yeme yasağı oluşturur mu?
Yalnız isim yeni yasak oluşturmaz. Adanmamış nafile ile adak eti ayrı değerlendirilir; gerçek adakta yasaklı yakınlar korunur.
Adak sözünden sonra adı değiştirmek et hükmünü değiştirir mi?
Kurban türü söz ve niyetin içeriğiyle değerlendirilir. Yapılmış adak yalnız başka ad kullanıldığı için kendiliğinden nafile olmaz.
Şükür kurbanından kesen kişi yiyebilir mi?
Kurul adak olmadığında kesen kişi dahil herkesin etten yararlanabileceğini açıklar. Bu izin gerçek adak etine genellenmez.
Aynı sofradaki adak ve gönüllü kurban eti nasıl ayrılır?
Etin hangi kurban türüne ait olduğu bilinmelidir. Davetin ortak oluşu adak yasağını kaldırmaz veya nafile ete aynı yasağı otomatik taşımaz.
Et mutlaka üç eşit paket halinde mi verilir?
Üçe ayırma paylaşım tavsiyesidir. Mezhep ve tür ayrımı korunur; kaynakta olmayan zorunlu eşit paket kuralı oluşturulmaz.
Şâfiî normal kurban etinde fakire vermek gerekir mi?
Kurul az da olsa fakirlere verilmesi gerektiğini belirtir. Hanefî açıklama ile tekleştirilmez; adak hükümleri ayrıca korunur.
Gönüllü kurbanın yalnız bayramda kesilmesi gerekir mi?
TDV nafile kurbanların belli bir vakti bulunmadığını açıklar. Bayram kurbanının mezhep süreleri bundan ayrı kalır.
Nafile olduğu için genç hayvan her durumda uygun mu?
Yaş ve sağlık şartları korunur. Koyunun kaynaklı yaş istisnası diğer hayvanlara aktarılmaz; gönüllülük hayvan şartını kaldırmaz.
Et satın alıp dağıtmak kurban kesimi midir?
Bu ayrı bir yardım işlemidir. Kurban ibadeti hayvanın kurban niyetiyle usulüne uygun kesilmesiyle değerlendirilir; yalnız et alımı kesim diye anlatılmaz.
Vekil eti istediği kişiye kendiliğinden verebilir mi?
Et üzerindeki tasarruf sahibinin izin ve vekâlet kapsamıyla uyumlu olmalıdır. Dağıtım beklentisi görüşmede açıkça belirtilir.
KurbanKestir genel sadaka topluyor mu?
Hizmet vekâletle kurban talebidir; zekât, fitre veya genel sadaka toplama hizmeti sunulmaz. Gönüllü kurban niyeti ilgili hizmet görüşmesinde açıklanır.
Diğer sorular için Sık Sorulan Sorular sayfasına göz atabilirsiniz.
Kaynaklar
Bu rehberdeki dini bilgiler Diyanet İşleri Başkanlığı ve Din İşleri Yüksek Kurulu yayınlarına dayanır; mezhep farkı bulunan konularda bu fark ayrıca belirtilmiştir. Kişisel durumunuza özgü sorular için güvendiğiniz bir din görevlisine danışabilirsiniz.
“Kurban” maddesi (yeni sekmede açılır)TDV İslâm Ansiklopedisi
Şükür kurbanı ne demektir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu
Adak nedir, dindeki yeri nedir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu
Adakla ilgili şartlar nelerdir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu
Adak kurbanı kesmenin hükmü nedir? Etinden kimler yiyemez? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu
Adak kurbanı ne zaman kesilmelidir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu
Kurban eti nasıl değerlendirilmelidir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu
Kurban İbadetiyle İlgili Açıklama (20 Nisan 2026) (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu
Kurban kesmek yerine sadaka vermekle bu ibadet yerine getirilmiş olur mu? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu
Vekâletle kurban organizasyonlarında uyulması gereken esas ve şartlar nelerdir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu
Akika, adak, udhiyye ve nafile kurbanlar için aynı büyükbaş hayvana ortak olunabilir mi? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu
İlgili rehberler
Kurban Eti ve Niyetler11 dk okuma
Nafile Kurbanı Nedir? Hacet ve Şifa Kurbanı Ayrımı
Gönüllü kurbanların hükmü, sadaka ve şifa kurbanı, etinden kimlerin yiyebileceği ve adaktan farkı.
Rehberi oku: Nafile Kurbanı Nedir? Hacet ve Şifa Kurbanı AyrımıAdak, Akika ve Şükür11 dk okuma
Adak Kurbanını Kimler Yiyebilir, Kimler Yiyemez?
Adak etinde akrabalık ve fakirlik şartı, kardeşe dağıtım, düğün ikramı ve yenilen etin telafisi.
Rehberi oku: Adak Kurbanını Kimler Yiyebilir, Kimler Yiyemez?Kurban Eti ve Niyetler12 dk okuma
Kurban Eti Nasıl Dağıtılır? Kaçta Kaçı Kimlere Verilir?
Kurban eti kaça bölünür, kimlere verilir, satılır mı, kasaba verilir mi? Türlere göre farklar.
Rehberi oku: Kurban Eti Nasıl Dağıtılır? Kaçta Kaçı Kimlere Verilir?Kesim ve Vekâlet11 dk okuma
Kurban Vekâleti Nasıl Verilir? Vekâletle Kurban Kestirme Rehberi
Vekâlet nasıl verilir, telefonla olur mu, ne söylenir? Kurumlara vekâlet verirken dikkat edilecekler.
Rehberi oku: Kurban Vekâleti Nasıl Verilir? Vekâletle Kurban Kestirme Rehberi
Bu rehberi paylaşın:
Gönüllü kurban niyetinizi açıklayın
Adanmamış kurban için şükür hizmetini inceleyebilir, niyet ve paylaşım beklentinizi ön görüşmede belirtebilirsiniz. Adak varsa ayrıca açıklayın. Online ödeme alınmaz.