Kısaca
Kesim: Kesme becerisi olan kadın da erkek gibi kurban kesebilir.
Yükümlülük: Kendi malı nisaba ulaşan kadına Hanefî mezhebine göre kurban vaciptir.
Evli kadın: Aile fertlerinin malı ayrıdır; şartları taşıyan eşlerin her biri ayrı ayrı yükümlüdür.
Eşi adına: Koca, yükümlü eşi adına hibe yoluyla kurban keserse bu da yeterli olur.
Âdet hâli: Hayvanı kesen kişinin hayızlı olması fark etmez; kestiği hayvanın eti yenir.
Kadın kurban kesebilir mi: Kesim ehliyeti nedir?
Kadın kurban kesebilir mi sorusuna Din İşleri Yüksek Kurulu evet yanıtını verir. Kesim ehliyeti için belirleyici olan cinsiyet değil, akıl ve temyiz gücü ile kesme becerisidir. Kadın kendi malı nisaba ulaşıyorsa Hanefî mezhebinde ayrıca kurbanla yükümlü olur; yükümlü olmasa da gönüllü kesim yapabilir. Evlilik veya âdet hâli, uygun şekilde yapılan kesimi geçersiz kılmaz.
Kurul'a göre hayvanı kesecek kişinin akıl ve temyiz gücüne sahip, Müslüman veya Ehl-i kitap olması gerekir; Kurban: Sıkça Sorulanlar kitapçığına göre ise kurban bir ibadet olduğu için kesen kişide öncelikle Müslüman olması aranır, Ehl-i kitaptan birinin kurban kesmesi mekruh olmakla birlikte kestiği kurban geçerlidir. Kesen kişinin kadın ya da erkek olması ise fark etmez. Kurban kesiminde önemli olan, hayvanın kesme becerisine sahip biri tarafından belirli günlerde ve şartlarına uygun olarak kesilmesidir. Kesimin adımlarını ve kesimde söylenenleri kurban nasıl kesilir rehberinde bulabilirsiniz.
Kesme becerisi ve dinî şartlar
Kurul hayvanı kesecek kişinin akıl ve temyiz gücünü şart sayar; kesme becerisine sahip kadını dışlamaz. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Hayvan kesecek kimselerde bulunması gereken şartlar nelerdir?) Kesici şartları (yeni sekmede açılır) kadın ve erkek için aynı usulü uygular. Bu hüküm her kişinin hayvanı bizzat kesmek zorunda olduğu anlamına gelmez. Kesimi yapamayan kişi uygun vekile yetki verebilir. Kurban sahibinin kim olduğu ile bıçağı kimin kullandığı ayrı sorulardır.
| Soru | Kaynaklı yanıt |
|---|---|
| Kadın kesici olabilir mi? | Becerisi varsa evet |
| Kadına kurban vacip mi? | Kendi malî şartına göre |
| Kadın vekâlet verebilir mi? | Evet |
Kadına kurban vacip mi?
Kendi malı nisaba ulaşan kadına Hanefî mezhebine göre vaciptir. Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre karı, koca ve yetişkin çocuklardan kimin borcu ve temel ihtiyaçları dışında nisap miktarı malı varsa o kişi zengin sayılır ve Hanefîlere göre Kurban Bayramı'nda kurban kesmekle yükümlüdür.
Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre nisap, 24 ayar 80,18 gram altın ya da bu değerde para veya eşyadır; bu malın artıcı (nâmî) olması ve üzerinden bir yıl geçmesi aranmaz. Kadında aranan diğer şartlar Müslüman, akıllı, ergen ve mukim olmaktır. Şartların tamamını kurban kesmek farz mı rehberinde bulabilirsiniz.
Kişisel mal ve borç hesabı
Kurul aile üyelerinin mallarını ayrı değerlendirir. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Ailede zengin olan karı-kocadan her birinin ayrı ayrı kurban kesmesi gerekir mi?) Aile fetvası (yeni sekmede açılır) kadının yükümlülüğünü eşinin servetine bağlamaz. Hanefî hükmünde temel ihtiyaç ve borçlarından sonra nisaba ulaşan kendi malı dikkate alınır. Bu, her aile için yalnız bir hayvanın mutlaka yeterli olduğu şeklinde okunmaz; eşlerin ikisi de yükümlüyse her birinin kurbanı veya hissesi ayrı olur.
| Kişi | Ölçü | Sonuç |
|---|---|---|
| Eş | Kendi malı ve borcu | Ayrı değerlendirme |
| Yetişkin çocuk | Kendi malı ve borcu | Ayrı değerlendirme |
| Nisap altında kişi | Zorunluluk yok | Gönüllü kesebilir |
Evli kadın kendi adına kurban kesebilir mi?
Evet. Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre ibadetlerde yükümlülük bireyseldir ve aile fertleri arasında mal ayrılığı esası vardır; ailenin her ferdinin kendine ait malı olabilir. Bu nedenle şartları taşıyan evli kadın kendi adına kurban keser ya da kestirir.
Hanefî mezhebine göre şartları taşıyan eşlerin her biri ayrı ayrı kurban kesmekle yükümlüdür. Bir kurban hissesi yalnızca bir kişi içindir: koyun veya keçi tek kişi adına kesilir, büyükbaş hayvana ise yedi kişiye kadar ortak olunabilir. Eşlerin ikisi de yükümlüyse her biri için ayrı bir küçükbaş ya da büyükbaşta ayrı bir hisse gerekir; hisse kuralları kurban hissesi rehberinde.
Evlilik tek başına yükümlülüğü kaldırmaz
Kurul ibadetlerde yükümlülüğün bireysel olduğunu, evli kadının da kendine ait mal varlığı bulunduğunu söyler. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Ailede zengin olan karı-kocadan her birinin ayrı ayrı kurban kesmesi gerekir mi?) Şartları taşıyan evli kadının eşi kesiyor diye kendi yükümlülüğü kendiliğinden düşmez. Büyükbaşta aynı hayvana iki ayrı hisseyle katılmaları mümkündür; tek hisseyi iki kişilik kurban saymak doğru değildir. Hisse kuralları bu ayrımı açıklar.
- Her yetişkin aile üyesinin malı ayrı incelenir.
- Küçükbaş bir kişi adına kesilir.
- Büyükbaşta her yükümlü kişi için ayrı hisse ayrılır.
Koca, eşi adına kurban kesebilir mi?
Evet. Diyanet İlmihali'ne göre kurban kesmekle yükümlü olan kadın bizzat mükellef olmakla birlikte, kocası onun adına hibe yoluyla kurban keserse bu da yeterli olur.
Din İşleri Yüksek Kurulu, “evde aile reisinin kurban kesmesiyle zengin olan diğer aile fertlerinden kurban yükümlülüğü düşer mi?” sorusunu, Hanefî mezhebine göre şartları taşıyan aile fertlerinin her birinin ayrı ayrı yükümlü olduğu şeklinde cevaplar. İlmihal'deki hibe kolaylığı yetişkin çocuklar için de geçerlidir: kurbanla yükümlü yetişkin çocuklar adına babaları hibe yoluyla kurban keserse bu da yeterli olur. Aile içinde kurban kesme ve vekâlet hakkında kurban vekâleti nasıl verilir rehberine bakabilirsiniz.
Hibe ile eş adına ödeme
Diyanet İlmihali, yükümlü kadının eşi adına yapılan hibe yoluyla kurbanın yeterli olabileceğini açıklar. (Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal II, Kurban bölümü) Bu, bir hayvanın aynı anda iki bağımsız kişilik küçükbaş kurbanı sayılması değildir. Kimin adına alındığı ve kesildiği açık olmalıdır. Para bağışlanıyorsa para kadının malı olur; kurban alımı veya vekâlet bunun ardından düzenlenir. Bağışlanan parayla kurban rehberi mülkiyet farkını anlatır.
Kadın kurban vekâleti verebilir mi, vekâlet kadına verilir mi?
Her iki durumda da evet. Diyanet İlmihali'ne göre elinden geldiği sürece her mükellefin kurbanını kendisinin kesmesi menduptur, kesemiyorsa bir başkasına vekâlet verip kestirir. TDV İslâm Ansiklopedisi de kurbanı kesecek kişinin erkek ya da kadın olmasının fark etmediğini belirtir.
- Vekâlet sözlü ya da yazılı olarak verilebileceği gibi telefon, internet ve benzeri iletişim araçlarıyla da verilebilir; vekil tayin edilen kişi veya kurum aldığı vekâleti gereği gibi yerine getirmelidir.
- Kurbanın bir kurum aracılığıyla kestirilmesinde kurbanın satın alınması, kesilmesi ve dağıtılması gibi hususlarda kapsamlı bir vekâlet verilmelidir.
- Vekâletle kurban kestirmek isteyen kişinin kesene vekâlet vermesi gerekir; hayvan, kurban niyetiyle ve vekâlet veren kişi adına kesilir.
Vekil kadın da olabilir
Kurul kurbanın vekâletle kesilebileceğini ve vekâletin sözlü, yazılı veya iletişim araçlarıyla verilebileceğini açıklar. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Vekâlet yoluyla kurban kesilebilir mi?) Vekâlet fetvası (yeni sekmede açılır) vekil için cinsiyet sınırlaması getirmez. Kesici olacak vekilde de akıl, temyiz ve kesim becerisi aranır. Kuruma verilen yetki hayvan alımı, kesim ve dağıtımı açık biçimde kapsamalıdır.
| Aşama | Kim yapabilir? |
|---|---|
| Yetki verme | Kurban sahibi kadın veya erkek |
| Hayvan alımı | Yetkili vekil |
| Kesim | Ehil kadın veya erkek |
| Dağıtım | Yetkide belirtilen kişi veya kurum |
Âdet döneminde kadın kurban kesebilir mi?
Evet. Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre hayvanı kesen kişinin kadın veya erkek olması fark etmediği gibi temiz, cünüp veya hayızlı (âdetli) olması arasında da bir fark yoktur; hepsinin kestiği hayvanın eti yenir.
Diyanet'in Kurban: Sıkça Sorulanlar kitapçığı da kurban ibadetinin geçerli olması için kesenin abdestli olması şartı bulunmadığını, bununla birlikte kurban Allah'a yakınlaşma aracı olduğu için abdestli olmanın daha faziletli olduğunu belirtir.
Ehliyet: Kesici akıl, temyiz ve kesim becerisi şartlarını taşımalıdır.
Usul: Hayvan kurban niyetiyle, uygun vakitte ve usulüne göre kesilmelidir.
Temizlik hâli: Hayız veya abdestsizlik etin helalliğini tek başına değiştirmez.
Temizlik hâli etin helalliğini değiştirmez
Kurul hayvanı kesen kişinin temiz, cünüp veya hayızlı olmasının etin yenmesine engel olmadığını açıkça belirtir. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Hayvan kesecek kimselerde bulunması gereken şartlar nelerdir?) Bu hüküm kesimin akıl, temyiz, beceri ve besmele gibi diğer koşullarını kaldırmaz. Âdet hâlindeki kadının vekâlet vermesi için incelenen resmî kaynaklarda ayrı bir hüküm yer almaz; bu durumda vekâletin genel şartları uygulanır.
Kendi malı nisaba ulaşmayan kadın kurban keser mi?
Kurban kesmesi gerekmez. Kurban, temel ihtiyaçları ve borçları dışında nisap miktarı mala sahip olan kişiye vaciptir; bu miktar mala sahip olmayan kişi kurban kesmek zorunda değildir.
Diyanet İlmihali'ne göre uygun olan, kurban alma imkânı bulunmayan kimselerin kurban kesmek için kendini zorlamamasıdır. Yükümlü olmadığı hâlde gönüllü olarak kesilen kurbanların hükümlerini nafile kurban rehberinde bulabilirsiniz.
Gönüllü kurban ile vacip ayrımı
Kurul nisaba sahip olmayan kişiyi Hanefî kurban yükümlülüğünün dışında bırakır. (Din İşleri Yüksek Kurulu, Kimler kurban kesmekle yükümlüdür?) İmkânı olan kadının gönüllü kurban kesebilmesi farklıdır. Diyanet İlmihali maddi imkânı bulunmayanın kendini zorlamamasını tavsiye eder. Nafile kurban gönüllü ibadetin sınırlarını açıklar. Kadının kesici olabilmesiyle kendi adına vacip kurbanının bulunup bulunmaması birbirine karıştırılmamalıdır.
- Kendi mal varlığını ve borçlarını inceleyin.
- Nisap yoksa zorunlu kurban yükümlülüğü kurmayın.
- Dilerseniz maddi gücünüz içinde gönüllü kesimi değerlendirin.
Sık sorulan sorular
Kadın hayvanı bizzat kesebilir mi?
Evet. Kesme becerisi ve gerekli şartları varsa kesebilir.
Evli kadının kendi adına kurbanı olur mu?
Evet. Hanefî hükmünde kendi malı nisaba ulaşırsa ayrı yükümlüdür.
Eşinin kurbanı kadının borcunu düşürür mü?
Eşin kendi adına kestiği kurban düşürmez; eşi kadın adına hibe yoluyla ayrıca kurban keserse yeterli olur.
Koca eşine kurban hibe edebilir mi?
Evet. İlmihal eş adına hibe yoluyla kurbanı yeterli görür.
Kadın vekâlet verebilir mi?
Evet. Kurban sahibi başkasına vekâlet verebilir.
Vekâlet verilen kesici kadın olabilir mi?
Evet. Kurul cinsiyeti değil kesim ehliyetini esas alır.
Âdetliyken kesilen hayvanın eti yenir mi?
Evet. Kurul hayız hâlinin etin yenmesine engel olmadığını belirtir.
Kesici için abdest şart mı?
Hayır. Kurbanın geçerliliği için abdest zorunlu değildir.
Nisabı olmayan kadın kurban kesmek zorunda mı?
Hayır. Gönüllü kesim ayrı bir seçenektir.
Bekâr kadın yükümlü olabilir mi?
Evet. Evlilik şart değildir; malî ve diğer şartlar belirleyicidir.
Kadın büyükbaşa hisseyle katılabilir mi?
Evet. Her hisse bir kişi adına ve gerekli pay büyüklüğünde olmalıdır.
Eşten gelen parayla kendi adına kesebilir mi?
Evet. Bağışlanan para kadının mülküne geçerse kurban alabilir.
Kadın tavuk veya horoz kesebilir mi?
Evet. Din İşleri Yüksek Kurulu, hayvanı kesen kişinin kadın ya da erkek olmasının fark etmediğini, akıl ve temyiz gücüne sahip Müslüman veya Ehl-i kitap birinin kestiğinin yeneceğini açıklar; bu ölçü tavuk ve horoz kesimi için de geçerlidir. Horozun kurban ya da adak kurbanı yerine geçip geçmediği ayrı sorudur: Horoz adak olur mu.
Diğer sorular için Sık Sorulan Sorular sayfasına göz atabilirsiniz.
Kaynaklar
Bu rehberdeki dini bilgiler Diyanet İşleri Başkanlığı ve Din İşleri Yüksek Kurulu yayınlarına dayanır; mezhep farkı bulunan konularda bu fark ayrıca belirtilmiştir. Kişisel durumunuza özgü sorular için güvendiğiniz bir din görevlisine danışabilirsiniz.
Kurban İbadetiyle İlgili Açıklama (20 Nisan 2026) (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu
Hayvan kesecek kimselerde bulunması gereken şartlar nelerdir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu
Kurban: Sıkça Sorulanlar (DİB Yayınları, 2018) (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Ailede zengin olan karı-kocadan her birinin ayrı ayrı kurban kesmesi gerekir mi? Evde aile reisinin kurban kesmesi ile zengin olan öteki aile fertlerinden kurban vecibesi düşer mi? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu
Kimler kurban kesmekle yükümlüdür? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu
İlmihal II: İslâm ve Toplum, “Kurban” ve “Adak” bölümleri (yeni sekmede açılır)Diyanet İşleri Başkanlığı
“Kurban” maddesi (yeni sekmede açılır)TDV İslâm Ansiklopedisi
Vekâlet yoluyla kurban kesilebilir mi? Kişinin bulunduğu şehir veya ülke dışında vekâletle kurban kestirmesinin hükmü nedir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu
Bir kimsenin, oğlunun veya bir başkasının bağışladığı para ile kurban alıp kesmesi durumunda bu, kurban sayılır mı? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu
Teşrik tekbirlerinin dinî hükmü nedir, bu tekbirleri kimler ne zaman getirir? (yeni sekmede açılır)Din İşleri Yüksek Kurulu
İlgili rehberler
Kurbanın Hükmü ve Takvimi12 dk okuma
Kurban Kesmek Farz mı, Vacip mi? Kurban Kimlere Düşer?
Kurbanın hükmü, kimlere vacip olduğu, nisap miktarı ve borçlu kişinin durumu.
Rehberi oku: Kurban Kesmek Farz mı, Vacip mi? Kurban Kimlere Düşer?Kesim ve Vekâlet13 dk okuma
Kurban Nasıl Kesilir? Adım Adım Kurban Kesimi ve Kesim Adabı
Kurban kesiminin adımları, keserken ne denir, kesimde nelere dikkat edilir, kurbanı kim kesebilir?
Rehberi oku: Kurban Nasıl Kesilir? Adım Adım Kurban Kesimi ve Kesim AdabıKesim ve Vekâlet11 dk okuma
Kurban Vekâleti Nasıl Verilir? Vekâletle Kurban Kestirme Rehberi
Vekâlet nasıl verilir, telefonla olur mu, ne söylenir? Kurumlara vekâlet verirken dikkat edilecekler.
Rehberi oku: Kurban Vekâleti Nasıl Verilir? Vekâletle Kurban Kestirme RehberiKurbanlık Hayvan ve Hisse11 dk okuma
Kurbanlık Hisse Nedir? Büyükbaşta Ortaklık Şartları
Büyükbaş kurban kaç hisse olur, kaç kişi ortak olabilir, hissedarların niyeti farklı olabilir mi?
Rehberi oku: Kurbanlık Hisse Nedir? Büyükbaşta Ortaklık Şartları
Bu rehberi paylaşın:
Kendi adınıza vacip kurban talebi oluşturun
Vacip kurbanınızı vekâletle kestirmek için talep oluşturabilirsiniz (üyelik gerekmez); küçükbaşta 1–10 adet, büyükbaşta 1–7 hisse seçilebilir. Online ödeme alınmaz; talebiniz kaydedildikten sonra sizinle telefonla iletişime geçilir.